ASMARADANA
Warnanen wong Pakoengwati
Panembahan Girilaja
naban tahoen sesebane
hing ngarsa Soenan Mataram
naban mangkati ngetan
woelan sapar lajen rawoeh
tanggal ping nem Rabioelawal.
Noedjoe oenining Sakati
sabab hing Pradja Mataram
hing tanggal ping nemoenene
Sekati doegi hing Iplal
kempeling para Radja
kang seba ana hing rikoe
bada Iplal sanja boebar.
Beda aneng Pakoengwati
hing Banten oenining Tabal
Soekati tanggal woloene doega maring Iplal ira
kokong ngang sing Mataram
adja ngoengkoelan hardjoe
doemateng pijambakira.
Banten sabane woes mari
woes kapohoeng dening arsa
patoegoer naban tahoene
prikati Moegel Djaketra
loenta kadja mangkana
doepi Tjarbon masih noengkoel
sina tat hing Boepatja.
Satata lawan Kadiri
Madijoen lan Banjoemas
Demak lawan Padjange
Madoera Sampang tjoeriga
sebahe hing Mataram
titip awak pijambekipoen
djoemeneng Ratoe ampilan.
Warnanen wong Pakoengwati
Panembahan Girilaja
jen beba ngetan dinerek
dening kalodahan nira
Ki Arja Salingsingngan
miwah Ki Dipati Oekoer
poenapa dening loeloera.
Ingkang nama Tandoemohi
miwah Kaki kadoerowan
hing Gebang Wandoehadjine
ingkang nama Soetadjaja
dederek hing Mataram
niniteni Goesti nipoen
larane wong angawoela.
Hing pamondokan Matawis
ora na ngadjeni pisan
jen marek maring Soenane
anglepo ana hing lemah
kondjem-kondjem ana ing lemah
ika ingkang dadi rengoe
manahe Ki Salingsingan.
Moewa ika Ki Dipati
Oekoer oematoer hing Panembahan
koelipoen doerijat koelon
anak poetoe Rasoelloellah
nemba hing wong Mataram
anak poetoe kaja isoen
toenggal asal ka Galoewan.
Moning ngapa sampoen loemiring
pangalataking Mataram
koela Goesti kang tanggo
hing banggane wong Mataram
Goesti atas kaoela
Goesti sampoen toemoet-toemoet
barkahe loeloehoer Nata.
Saestoe Sang Radja Wali
tangtoene ngaobe barkah
Panembahan adan linge
adja geroe jin rarasan
bok ana kang miharsa
tema dangdang moeli koentoel
pitenahe wong Mataram.
Moelane isoen ngabekti
ja maring Soenan Mataram
bok iki pada katambon
mengkojen sami asowan
hing ngarsane Soehoenan
soen doedokaken toehoe
Djatine ingkang soen sembah.
Amoeng adja adoe linggih
lan isoen den kapiarta
jen ana babisin ingngong
ja ta kang para Loeloerah
ngartos wangsiting Nata
mijos aneng pangangkilan.
Soenan Mataram woes linggih
ana singgasana moebjar
kinoebeng sakaprabone hing ngadjap sagoenging Nata
sami kondjeming lemah
lir pitik atoemon oeloeng
rarasi para Nalendra.
Panembahan Pakoengwati
tan tebah Loeloerah ira
ana katingal mantjorong
hing tinggaling salingsingan
Nata OEkoer pon moelat
Tandamoehi pin doeloe
tengene Soenan Mataram.
Ana linggih koersi gading
komara nelohi djagat
pinajoeng kadi Srengenge
adjeng ngenging para Loeloerah
kawengan tedja prana
pareng boebar hing ngaloenggoeh
sami dateng pamondokan.
Panembahan Pakoengwati arising kandikanira
la kaki paran was paos para Loeloerah atoeran
inggih Goesti poenika
poenapa kadi andaroe
nembe kaoela karengan
roepaning kang adi loewis.
Panembahan angandika
bok kai ora angratoe
kang katon ja ika Ejang
Soehoenan Kalidjaga
Boktan idep Djati ikoe
Djatine ingkang soen sembah.
Oeroeb-oeroeb hing Jang Widi
moeroeb mantjoer Rasoeloellah
insan kamil Djati reka ingkang pangawak tedja
mageng araga soekma
apa doedoene loeloehoer
Soenan Djati moenggeng kramat
la ikoe margane ngarti
wis iking Goesti Panembahan
dennja soekoeran ngolosod
hing sampar leboe Mataram
anoet inggeking mala
sampoen sedeng sami mantoek
mring Pakoengwati nagara.
PANGKOER
Lami-lami ning ngagesang
koedoe bae ingroeng nganing ngaoerip
Tjarbon katekanan moesoeh
ring wong atas Maroeta
Ki Dipati Ganden hing paparabipoen
wong kalang wong angloeloentang
mangan kodok mangan babi.
Sadina-dina gentoeran
ja apesta mandjer pangetokan babi
lakok eneng agawe roesoeh
maring isene desa
rarampasi singa tjabar ja den rooed
doedoewene den paroesa
ora nganggo soekane maning.
Jen den po ika toekaran
perang boeroe singa tjabar ja kambil
ora njang kirangi hoekoem ngalahakn nagara ora mikir hing
palakartining Ratoe
Panembahan Girilaja
ora den deleng Narpati.
Den anggep wong ngamandika
Mila Dipati Ganden tan den tata kering
amepes bawaning Ratoe
kang Patih Seminingrat
saoli-oli anjabili maring moesoeh
malah akeh kawat gata
wong Tjarbon akekang mati.
Koelawarga kaparoengan
akeh tatoe angadang soera wiri
wong Tjaikherang ageroe
grandaka kapoenggoengan
Ratoe Mendik apopojan ning Sang Ratoe
Penembahan Adilloellah
den gondel sakti noeloengngi.
Kranane ika wong kalang
ora kena den gawe beres oerip
den toendoeng tan gelem mamproeng
den rampek angloeloengka
datan kena den gawe sanak angoetoes
gelar kadi tjamera kera
tan ngadji bener satitik.
Ngaloentang sakamja-kamja
doedoewening akeh den paksa wani
sinemdoe dadi ageloet paten-paten brawasa
lalon-lalon anglaloe ataker maroes
angreboeti baranging lijan
tan etang dipoen pentoengi.
Dipoen perang males merang
ora kena dipoen aroe-aroehi
jen den aroe anggep lampoes
ja ta Kandjeng Panembahan
karsa toemon hing djalma kang kaja ikoe
kalih Pangoeli Djalila
hing ngiring sagoeng santri
angangge sarwaning petak
patang poeloeh poenika ingkang santri
mijosipoen saking datoen
kang sarta atakbiran Allahoe Akbar rempoeg wong oatang poeloeh
adi sabik-sabiloellah
sabille wong Pakoengwati.
Takbiran kaja Rijaja
rame rempoeg swaraning hing wong santri
angiring Pagoestenipoen
mijos ming djawi kita
beneraning Tedeng pan sigra katemoe
Dipati Ganden toemingan
hing polahira wong santri.
Ingkang sami atakbiran
soeka boengah doemado miloe moeni
amoedji poedji Jang Ngagoeng
karenan tanpa sesa
dadi miloe sainggeking Sang Ratoe
den kon moeni shadat
sakabeh wong pada ngiring.
Den Islamaken sadaja
Dipati Genden sako ela wargi
wong Kalang woes pada anoet
moengalape Sang Nata
den dodo kaken hing Pakalangan ikoe
akoempoel dadi sadesa
Pakalangan ikoe jakti.
Pan titijang selam anjar
jasanipoen Kandjeng Panembahan Giri
lajan mila-mila nipoen jwan kasebat
Djawa Pakalangan
angabdi maring Sang Ratoe
kongang lamon den edola
ping pitoe sadinamangkin.
Katampoen Ki Djalali
la jen ika sinengge kang abdi milik
Pakalangan ika ikoesabad ika wong Kalang
ikang pada teka nagara ming ratoe
gawe kalakoewan gagam
angalasaken nagari
doepi soenda pagoenoengan
sinengge abdi kasijaning Hadji
krana nalika doek maoe
ratoe ingkang toemeka
amerangi maring nagarane ikoe
marmanipoen ketang seda
lawan Pakalangan mangkin.
Lawan adja gawee lo kan
nadjan goenoeng pon beda-beda oegi
jen wangkid goenoeng prakoewon
jen ikoe abdi amat
krana ikoe Islame pinrang nging Ratoe
Islam soteh karana kala perange dening Sang Ngadji.
Jen si wong Goenoeng Pradjangan
koe mardika krana Islame dingin
ora karana pinoekoel perang dening Sang Nata
estoe ikoe soehoed dewek maring Ratoe
moela tan sinengge amat den nira wong Pakoengwati.
Doepi Djawa Kapetakan toengal lajan Pakalangan kahabdi
krana alame Sinoehoen ikoe Pangeran Petak
sabalane pada gawe roesoeh-roesoeh kaja Pakalangan oega
tan nana beda sademi.
Mila Kijai Djalita
Pangoeloene nagara Pakoengwati
ngoekoemi jen ika doesoen
kang aran kapetakan
Pakalangan toenggal bae habdi mamloek kamilik Sang Nata
Hing nagara Pakoengwati.
MIDJIL
Lami-lami hing solah maranti
sabaee wong Tjarbon
hing Mataram saban hing-hing Moeloede
datan ginggang Ki tandomohi Pandelengan mangkin
Arja Djagasatroe.
Para Loeloerah Arja Salingsingan mangkin
den nja amigatos
Malangsoemirang moeroeng hing nitine
jen ning wetan aniningali
wong ngadjar djoeri aneng aloen-aloen.
Pada ngagem tohok toer aniti
koeda pada angrok
toembak tinoembak tan pasa koelite
ana ingkang baksa amawikepeng pedang
paris atangkis sarawoek.
Pedang pinedang tanana ingkang kanin
wane kangsarogsog
balang binalang ngaken ninggeke
sinoeraken dipoen kapoki
gamelannja asri
pinatoet lan bedoeg.
Warna-warna dennja ngawi ragi
djogeding asosog wan
ingkang tandaknja angoeloer sabagi-bagi dennja mambri
kasoekaning Ngadji bala sili hatoer.
Atoer-atoer hing mantja Boepati
doemateng Sang Katong ing Mataram
kalangkoeng soekan
amingali ingkang para abdi
atoer pangoepaksi
maring Sangapraboe.
Singa nagara pada metoni
tontonan ning kono
ja wong Tjarbon den niri gawe
meton nana tontonan kang maring
Kandjeng sri Boepati wong Tjarbon sasdoe.
Matoer jen boten wonten minangkani
Grago tijang bodo boten wonte kanga tijasa
djoged pangawi raga
boten bangkit hing kasakten malih
jen nit jasaha tahoe.
Wong Mataran koedoe bae ngiri
maring anak Tjarbon
Arja Djagasatroe woewoesi
lan iki kentasa bedil
kang ageng pribadi
kinarsakna amanggoel
sarta njoeled ja ta wong Matawis
pada kamisosot
he wong wong Tjarbon poegas hing ang kowe
ja ta sinoekan dening Sang Ngadji
jen njoeleda bedil sapoedjagat ikoe.
Arja Pandelengan tandas aglis Salingsingan gatos
angiseni obat sasedenge
den enali pasek toemoeli
pijambake mandjing
sarta enal ikoe.
Noeli Arja DJagasatoe gasik
Nata OEkan gatos
ngangkat bedil dipoen panggoel
dewek Tandamohi ingkang
moelad bedil
djoemegoen agondjeng
kadi djagat lindoe
DJagasatroe wangkeng datan mosik koekoeh
eh lir papatik hing bedil
Sapoedjagat kekere
ora moendoer ora goemingsir
lir wong manggoel epring
tan katon wratipoen.
Pandelegan kang kabijas dening
obat kadi peloe
hing djandjana tan kroewan tibane
ora soewe djaragenek njanding hing ngarep ping bedil
bada masi watoe
Wong Mataram ikoe nembe oening
Laksanainja Tjarbon
Oedjar satepak katoet bebede ora kena den ina oerip
Lan ikoe gegebring saktine kajekoe.
Manda dene Bandarane jen oewis
nemor gawe katon
ika gadang poendjoel saking papake
Tjarbon koedoe den prajekani
bok manawi dadi
kamandi hing besoek.
Jen wis samono gatrane kahaksi
dening tingaling wong
adja katoengkoel nononton saktine
koedoe anjangkirang hing ngakir.
Tjotjonteging Adji
maring kangkad je koen
Di ana ratoe kang dadi sakti
gelare samono
tangtoe ikoe gelare samono
adja keroep roepane aking
kadja bibit oewi
kaligane moentjoel.
Ela ikoe marmitane dadi
Panembahan Tjarbon
den patroli hing pamondokane den talikti hing raina wengi
dateng wong Matawis den titeni doedoe.
Ja sangoene isi sega aking
den korek den tindjo
den taliktik bok ana isine
kanoetane den galoesoari
katetaning kantjing den wewer oesoeng.
Ja ikoe ngenese wong Pakoengwati
dipoen notok kaja
ja angrasa den ina pradjane
Arja Ki Dipati OEkoer.
Katoewone dening loewi-loewi
Tan den daleng oewong
Makaten oegi hing satjiptane
Wandoe Hadji Gebang kang nami
Soetadjaja dingin
mana winaringroet.
Wong Tjarbon pada rengating ati
den gawe samono
ja ingkali wong bresi tan doewe
manah digdjaja tedjaden serik
won serja sajakti teka den loeloepoed.
Ja wong setja ika teka den pratjekani
ka ta loroding wong
Tjarbon sedeng mantoeke ing grage
angngadati hing naban warsi
bada Iplal moelih
dateng pradja nipoen.
DOERMA
Rakaja Ki Dipati OEkoer hing woentat
ngari aminangkani
kiwoeling ngagoena
matek adji limoenan
malebeting dateng poeri
aneng Mataram
tan nana ingkang oening.
Malah gedang semangka hing dalem poeri
den dahar ingkang isi
koelite waloh eja geger ring wong djro poera
toemon gedang pada masih
woetoeh tan kaja
isine moesna gaib.
Mangkana oega semangka kang pada moesna
isine hanging kang masih
koelite waloeja
gawoke wong Mataram
dening tembe ameningi
kadi mangkana
oreg sadalem poeri.
Noeli ika Tandamoehi matek limoenan
loemebeting djro poeri
menangi Soenan
ika diweg toetoeras
emase dipoen tjontengi
apoe madoe pat Soenan kaget ningali.
Aningali emas kaligane ana
tjotjonteng ingkang poetih
pikir ana baja
iki ana doerbiksa
baja belis saking ngendi ngaroe maring wang
doebilah den tebih.
Enggal sira ingkang dakar winasoehan
nanging jen oewis aking kaligane ana
maning tjotjondeng pedak
Soesoenan dangoe mimikiri
dereng kamanah
ingkang ngasoeng wigani.
Noeli ana Ki Arja Salingsingan
moedja alimoenan den wisikik
mandjing hing kadat jan
amenengi kang Soesoenan
diweg dahar den ladosi
para parekan
Ki Salingsingan aglis.
Manjoengkoer hing koemise Kandjeng Soehoenan
koemise kang sasisih
ja ta sang parekan
kaget ningali Soesoenan
koemisi ilang sasisih
mantjep ngoedjiwat
Soehoenan maskitani.
Angandika koewe mesem moelat maring wang
apa koewe sarasmi
maring raganingwang
doepi mangke den oesap koemis kari sisih
adan Soehoenan
moendoet adining tjarmin.
Amratelakake koemise kang ilang
ngilo kakatjo jakti
njata koemis ilang
njata Soenan ngandika
sapa ingkang wani-wani
hing koemis ingwang
den tjoekoer kari sidji.
Noeli ana swarga oeni sabda
njaoeri hing Sang Ngadji swara
nja enja anoe njokoeran
Soenan Mataram nimbali
Papatih ira apariksa lahiki.
Ja koemiskoe ilang sasisih kelangan
teka ana njahoeri
swarane kang moen ja
aning artine apa
Ki Patih matoer wotsari
artosing basa
aning poenika kami.
Gih poenika basa tijang Tjarbon Soenda
lah ikoe marmitaning
Soesoenan Mataram
njereg jen Tjarbon ala
pada oendangana gelislakoene njetan
soegih rantjana demit.
Woes katoelap jen dadi moesoeh hing nata
wani amandjing poeri
ora lan dadalan
njoekoer koemissing Nata
ora lajan den badami
sasaha si pakoerwati.
Ja Ki Patih matoer noehoen doeka Sang Nata
anak Mas Tjarbon mangkin
pan sampoen kalilan
mantoek dateng nagaranja
pandoegi kang masih hari
rowangan nira
ngalindeng digdja demit.
Boten kados tan kasasmata hing tinggal
saking pOendi marganing
ingklang kaTjepenga
Soesoenan angandika
lah loeroegana toemoeli
Tjarbon den kena babandane mariki.
Lah ikoe marmitaning dadi tjela
Tjarbon lawan Mantawis
mantingka loeroegan
Pangeran Poerobaja
kang toemandoek angloeroegi
aneng pakoedjan
sarta para pradjoerit
doega maring Tjarbon ika masanggrahan
moenggoeh kidoeling kali
kang mangke katelan
Paronggol namanira
enggal Kjai Tandamoehi
kang loemantinga
hing gelar sing Matawis.
Katjarita Tandamoehi kang laksana
toemanding hing praweri
Pangeran Poerobaja
anjoedoek tinadahan
Tandamoehi dadi kalih
pinindo dadja
papat anggambing-ngambing.
Di ping teloe dadi woloe ingkang raha
sigra kinen malesi
doepi loemaksana
tandamoehi soemedja
anjoedoek hing tjiwakan mangka ning
ababa koedaboerak ika doemadi.
Ja Pangeran Poerobaja dawah hing lemah
narimah kawon djoerit
boebar sarta bala
wansoeli maring Mataram
atoer oening hing Sang Adji
jen Tjarbon mapan
tan kena den gagampil
ja satepak kekere karo wadjanira
tan kena den gagampi; kadi oeler timah
panas bawaning setan
poenika wong Pakoengwati
osoegi goena
setan katong ngadohi.
MEGATROEH
Jen sinoedoek dadi akeh kaja lelemboet
jata Soenann Matawis
ngoetoes sedjen wira pamoek
niroban bala braketi
goemodoeg parane ngoelon.
Ija ikoe Toemenggoeng sing Pasir Kidoel
kang goena prawiwa sakti
Pangeran nang Selateloe
soemedja andjadjal maring
koetaning nagara Tjarbon.
Doeroeng teka maring prawatesan Pakoeng
nembe doega ambeneri
toegoe mangangkang katemoe
Nata Oekoer kang ngadepi
atanding wira kammatjon.
Ingkang bala Mataram koendoer katoempoe
pada moelakipoen dening
pangaroehe Nata OEkoer
kenang oebang-oebeng dadi
polahe amider panon.
Oebang-oebeng tan karoehan lampahipoen
amemegeli kang ati
njata ika Nata Oekoer
anoelak moesoeh Matawis
tan kadoegi datang Tjarbon.
Apopojan waoe hing bandaranipoen
jen kadi moesoeh iblis
abdi dalem alalakoe
boten katik doegi-doegi
pidjer kapoejangan kapanan.
Estoenipoen amoesoeh pan dede moesoeh
kadi prang lan dedemit
tan kantenan gelaripoen
ja ta Soesoenan Matawis
angoetoes hing sedjen wong.
Sena pati soewanggi sabrang poendjoel
kait lan doekoen gentiri
wong Mataram kang angri joeng
loemoeroeg hing Pakoengwati
sedja ngempes anak Tjarbon.
Ing ngiring ing bala pirang-pirang oemboel
wong Tjarbon tan nedang-eding
Panembahan ora weroeh
jen pijambake den loeroegi
angetja-etja kemawon.
Ana soteh kang sedja noelaking moesoeh
Ki Arja Wandoehadji
hing gebang brondjot kang maoe
Soetadjaja angadepi
saking Losari kemawon.
Saking sabrang koelon hing kali doek rawoeh
para moesoeh sing Matawis
pang rahose remek-rempoeh
pada roesak den amoekir toer sadjatine baloklok.
Soetadjaja tan kesah-kesah angambek
moeng ngadeg nang sabrang kali
amatek hing ngadji nipoen
toedjoe ladjaran ngenani
bala Mataram woeslorad.
Ija moelak pangrasene ana kang ngamoek
nanging tan kroewan kang wero
kadi wawajangan nempoek
amepes njawa prasami
kandoer ingkang bala katong.
Mila kotjap ing Gebang laksananipoen
anoelan moesoeh Matawis
matoer hing bandaranipoen
jen Tjarbon kadi dedemit
oewong soteh dede wong.
Oeloer-oeloer tali barat hing lelemboet
tan kenging den kanta djalmi dados mesa dede moesoeh
memeri amese pitik
soemanggeng karsa Sang Katong.
Ja ta Soenan Mataram kalangkoeng bendoe
angraoes doerga kalilip
apa maning woewoeh imboeh
akeh sinangarja serik
kang kapentas hing Matahok.
Pan wis ana kang aserik
hing Mataram ija anamproeng
mantja maring Pakoengwati
agolong ana hing Tjarbon
doera tanggon anggon.
Mila sami pralaloe mantja anoenoet
maring Ratoe Pakoengwati
kang sabar krana Hjang Agoeng
rembesipoen Radja Wali
Koetoebing nagara Tjarbon.
LADRANG
Pakoengwati lami-lamining ngaoerip
koedoe ana
bantjana isining lahir
ora lijan ja Ki Boejoet Alas oerang.
Ja tedaking Dempoel kang dingin maranti
angka-angka
ingkang oemboel-oemboel waring
pada raraton
awangoena si karahardja.
Ja sakait lawan Ki Boejoet kang nami
Ki Soepataka
pon toeroening hamet wani
moeng tjirine dening tan hoening hing daja
koerang waspada hing gaibe doemadi goeragapan
mengke jen anemoe sandi poeharane dadi kaja-kaja botjah.
Ja ta geger gentoeraning Pakoengwati
alad-alad
Patih Seminingrat aglis
angloeroeg hing alas Bakoeng sinikara.
Sawatana prange Ki Boejoet ningkir
leber mapan
ming kapetaken den toengtik
dening Kjai Patih Tjarbon Seminingrat.
Hing Patakan aprange sawata wis
sigra boebar
angadjab samargi-margi
angroerongseb hing lakoe padang raradja.
Angararadja kanggo sangoe ning madigdig
ingrarampas
singa ing dalam kapanggih
ja den reboet wani hing tingkahira.
Boejoet OErang sabatoete sala hepti
sedja njelang Tjarbon poesaka koedjang.
Mojang Pandjoenan
katitipaken nasri
mring Soehoenan
apa benere wong titip
jen wis lawan ja koedoe angolehena.
Ja ta tan gelem ngolihaken positip
jen wis lawas
benere wong ananagi
jen matoengteng ija koedoe penerang ngana.
Ja ta sira saja angrempagi
sanak-sanak
warga Pandjoenan kang sami
amarentja hing koelon angrijoeng teka.
Sidji loro sing Kandangoer sing DJoenti
miwa ika
saking Singaradja malih
sing Dramadjoe sing Tjiasem sing Karawang.
Ja sing Pontang sing Tanara asing akeh malih
sing Djepoera
ika katilas awani
maring Ratoe Tjarbon
sedja salah tjipta.
Sedja ngangkat Boejoet OErang ngadeg Adji
ora kaja
Ki Patih Semi naliktik
pareng wengi andjedjem goena wikara.
Boejoet OErang lsgi toeroe dipoen godi
langkoeng katrap
sisirepe patih Resmi
ja wong domas batoere Ki Boejoet Oerang.
Kena kabeh ikoe pada tinangsoeli
tampa sesa
binakta ja hing ana ing
Petjattanda
ana hing Kendal Kadjaksan.
Koe wong domas wis pinandjara den Patih
Seminingrat
sadaja malebet sami.
Wong domas batoere kaki
Boejoet Oerang den beloki nang Katandan
patoet dening oli patang poeloeh wengi
noeli ika
den aeroes dening padjaksaning
Ratoe Tjarbon ana hing Kendal Kadjaksan.
Den koekoemi maoe ingkang mamaten
ija pada den esrahaken ning Djoedi ja medaling
pamanggahan pinatenan.
Doepi ikoe kang raradjah rarampasi
dipoen wedal
lakeng ning pasapon pinrih
den gitika anoeli ika den boewang.
Doepi maoe kang pada garoembjoeng pitik
kang kagebah
ora kalawan pamih
koe karsane Ratoe Tjarbon den mahappa.
Ja woes sirna rasa roesiting nagari
kabar kahan
loeloehoer Sang Radja wali
aneng Tjarbon mapan masih tedak lima.
Sidem kajon kang reka-eka pan njilib
poelih hardha
waloeja abetjik ati
emboeh besoke saikine ja wis kreta.
POETJOENG
Tan warnanen hing Mataram Ratoe Agoeng
doematenging dede manah
doematenging Ratoe Tjarbon
reh patoesan ping tiga tan antoek karja.
Kaserenging napsoe kalipoeting bandoe
asraja Walanda
Kapitan Hetal djenenge pinroh kena babandane sang Narendra.
Anak mas Tjarbon adja ora kadjoepoet
maring ngrasa ning wang
taoe rasa sira mangko
jen tjampole ikoe sobat doedoe lanang.
Jata ika Kapitan lajar minmg laoet
amargi sagara
woes kadoengkap maring Tjarbon
lampahira tangginas ja enggal papta.
Wong Tjarbon kapengel tan ana ngaroe
hing waktoe samana
tan nana Walanda toemon
adja maning oemah-oemah hing nagara.
Doeroeng ana ana Walanda djeneking Pakoeng
wong Djawa aringas
maring Walanda katemben
ija ikoe doeroeng bisa hing katanja.
Doeroeng ngarti terang ing kata malajoe
den adjak tabejan
Panembahan dereng ngartos
ja tan soewe adining pangalpoeka.
Panembahan noeroet bae ing satjatoer
ring Walanda bisa
katiga poetra anderek
Pangeran Sepoeh Pangeran Anom sada.
Kawa naha Panembahan lampahipoen
lan Kapiten Hetal
angrasa jen olih gawe pan wis katoer hing ngarsane
kang Soehoenan.
Ingkang baoe Panembahan pan tinangsoel
doemadi pratanda
arrah babadan semoene
inkang poetra kalije ngartos sing reka.
Jen kang rama angsal doekaning Ratoe
Agoeng hing Mataram
dereng ngartos ing dosane
noeli kinarsa kinoeng-kinoeng dateng pasowan.
Ginoenem repit sedja pinambrih lampoes hing pada najaka
malah wis ranpoeng goeneme boja rempoeg jen den
pedjahana ganal.
Ja karan bebeting Bantang bilih metoe
boedine rakasa
hing ngarab pan datan soewe
ja poehara dadi wisahing Soehoenan.
Ding sedjane sedja demit ambrih lampoes
sedja goena digdja
baroewang ingkang djinawe
koela warga Tjarbon woes doemoeging kana.
Ingkang Goesti Panembahan sanget ngangloe
mijosing pasowan
den moeleh-moeleh den gotong
den adji-adji binakta hing pamondokan.
Tanna dangoe Panembahan noeli laroet
goernita jen seda
den moelja-moelja sinareh
den Astana ana hing Giri Malaja.
Mila sineboet hing woeri ing nama nipoen
Kandjeng Panembahan Girilaja sinambate
goering djana jen Mas Tjarbon woes seda.
Sarta karsane Soesoenan lamon la ikoe
poetra Panembahan
tan soeka mantoeking Tjarbon
den koekoehi kekel ana hing Mataram.
Kang den arah drapona adja na soemoeloer
darapon doempoera
radja ana Ratoe Tjarbon
bilas ilang hing Tjarbon akoendang setan.
Angrobohi karaton lakoe angaroe
annjotengi dakar
njoekoer koemis lah samangko
rasakena dengda wisasating nata.
Ana rengi waktoe samono pihiboer
perang Troenadjadja
sedja bedah Matarame
poetra Tjarbon loro pan katimpal-timpal.
Greg pating biloengloeng larag-loeroeg
maring ngedi ora
poetra Tjarbon kalbesate
hing nagara Kediri pan wirandoengan.
Pirang-pirang hing Tjarbon tahoen asoewoeng
katoewagan Nata
doeroeng ana soemoeloere
doeroeng ana kang mikir ngangkat Rahardja.
Ja sing waktoe Panembahan ika laroet
doek ing babad djaman
hing sewoe limang atoese
poedjoel woeloeng poeloeh papat loemampah
doeha maringaloe anembelas tahoen
tembe ana karsa.
Soeltan Banten pasijane
apotosan ametoek kang poetra ika
kang kablesat hing Kadiri lampah hardjoe
kinen ngamitena saking Soenan Matarame
ja ta Toebagoes ingkang prasami mapagi.
Kesah maring Mataram ika anoehoen
lilane Soehoenan lamon ika poetra Tjarbon
kang kakalih
kasoehoen kahamitena.
Kang karsaken ana hing banten salimoer
toenggil toenggil melas
sanggine ing Banten bae
moenggih moenggija wontena idin Soehoenan.
Ja tan Soenan Mataram soeka doemoeloer maring penenada
hing wong Banten kang samono
kon malaksak dewek maring pangngoembaran.
Den salaksah aneng Kadiri tinemoe
dan sigra binakta
maring Banten sakalije
rena-rena Soelatan Banten adoerran.
DANDANGGOELA
Kandjeng Soeltan Banten toemoeloer asih
rempoeg lawan Morgel DJakertra
sedja ngankat Ratoe Tjarbon
Moegel Batawi darbe wawani
angadegaken Soeltan
krana Banten ikoe
angsal idin saking Mekah
lawan angsal Poesaka Rasoekan Ibrahim
pramila kinawenang.
Pangeran saking Tjarbon kakalih
mapan sampoen ja djoemeneng Soeltan
hing Banten den intrenane
noeli kinarsa mantoek maring Tjarbon doepoen katiri
Walanda sing Djaketra
ingkang naminipoen
anengge kapitan Karang lan Radja Gowa Bima
kang prasami
kinen angraksa ha Soeltan.
Embok ana panoesoel sing Matawis
ja ta Soeltan sakoro woes hardja
alinggih ana ing Tjarbon
babading djaman sewoe
nem atoes hing Tjarbon mimiti
ika djoemeneng Soeltan Walanda kang toenggoe
mimiti ana Walanda
ija ikoe Kapitan Karang roemakseng Goesti
hing sadjenggering wibawa.
Sadjedjeging amaro nagari
Kasepoehan lalawan Kanoman ija tatkala samono
Soeltan Anom kang mangoen
Kroton pijambek amoerwa poeri
sangkane toemoeroena
maring anak poetoe
dadi ana Padaleman
loro eneng djroning koeta Pakoengwati
ja tatkala samana.
Loro soteh koekoeme sawidji
pramilane jen koekoem hoem sarengan
DJoemah he ja bareng bae
ana hing Masdjid Agoeng
Panggoeloe hing Kanoman
Gilir Djoemah atoewin Rijadin
sapa hing fitri sapa hing alkoh
mangana maning oenine
Soekati sapa Moeloed
lan sapa Rijaja kalih
katong roroning toenggal
ingkang linggih Ratoe
Kapitajan doek samana
hing Kasepoehan nami Ki Arja Nadin
asale wong palekat.
Para Goesti doek samono moesi
doeroeng ngartos doemateng rarasan
malajoe marinaning gawe
djoeroebasaning woeswoes
ingkang nami Ki Arja Tjelli
ija ikoe kawitan
ming ana Toemenggoeng
aneng nagara Pakoengwati
ingkang nginger ala betjiking nagari
Soeltan soeksara pratjaja.
Joemenggoeng ika kait lan Walandi
Kapitan karang lan Radja Gowa
Radja Bima toere
moela kadoega leboer koet
a Tjarbon den boerak dadi
den gawe bentengira
anang pinggir laoet
sirnaning poesaka koeta timboel benteng
wawangoenaning Walandi
andjaga djaga Soeltan.
Lah ikoe waktoening tjaroeb oerip
akeh Walanda akeh wong Tjina
noenoet soeka hing Sang Katong
sinoekan sami koempoel
oemah-oemah hing pinggir kali
sakoeloning pabejan ngadepaken doetoe
ambandjeng patjinan dalang
pada gawe Kalanteng sabagi-bagi
atjaket lan sabandar.
Pabejan pamitjisan dadi
koemerab sakoeling bangsa-bangsa
pawalandan Kapitanne
ja Kapten karang waoe
Kapitan TJina den arani
Kapten Boerwe kawitan
ingkang pada lakoe
makoda wane pranakan
tjatjalang ingkang den woeri-woeri
djagane bok ana aprang.
S I N O M
Kawarnaha ingkang kadang
kang metoe kang saking ngapti
Pangeran Koesoemadjaja dennja karem maring soepi
tanopen anak rabi
oemah bale boerang aboer
tan ngtang sandang pangan
hing bratapaning toer gempih
mila doemadi ing barang satjipta nira.
Bisa ngambah awang-awang
lan bisa mentjala poetri
kinawenang sedjan roepa
lampah sakedap doemoegi
maring prenah kang pinrih
woes ora sangketing lakoe
karemenipoen wajang
dada lang kang wignja adi
kang sinengge hing soegoel paesan toenggal.
Datan pegat anglambajang
mangka ika anarengi
leledang maring nagara
kapareng Soeltan kakalih
diweg aniningali
benteng anjar winangngoen
Pangeran Soemadjaja
Kandikane ja iki
Kang ginawe menggoeng wadji koediran.
Natkala nabda mangkana
lari ngidjoggaken etjis
hing koeta Bentang ahobah
oreg lir boemi ginondjing
semoene mantji maringkang raji doemeh kadjekoe
tjampoer boedi Walanda
gawe benteng pasang bedil
ja ta Soeltan sakalih asroeh ngandika.
Sampoen makaten kang raka
loemajan bade madosi
tijang bodo drapon oelap
ningali benteng poeniki
doepi djeng raka serik
boten remen ning poenikoe
djandika njingkir kewala
hing parnah gen kang sepi
dan Pangeran Soemadjaja woes ajimpar.
Agoeling hing Kardjoewanan
atmane sampoen doemadi
ratoe topong Baladewa
hing pesisir kidoel nengih
ika ana hing boemi
Tjidamar gennja ang Batoe
nama Soenan Prawata
toer balampoen gagaib
goemlar asrih pada sadela.
Ja ta Goepenoer Djaketra
kaget toemon giri roesit
dadi samnja pada apjak
saradadoe angloeroegi
pirang-pirang pradjoerit
saking Djaketra koemeboel
kaligane kang pradjoerit
pada potol endase tanpa karana.
Mangkana lawan mangkana
gawokipoen wong Batawi
nembe toemon lampah perang
amorotoli pribadi
akeh pada sasiri
angloeroeg pada angandoe
sagena-gena pada
geris pada marotoli
pirang-pirang Sradadoe Djawa Walanda.
Danggome geger gentoeran
Moggel Betawi angarti
jen pisaniki koedowa anak Tjarbon ken njabili
maring Tjidamar ambrih
djimat pamoenakih loeroeg
ja ta wong Tjarbon dangdan
sarta pradjoerit Walandi
Kapitan Moeris kalawan Koemendoer adjag.
Lan Mantri Astraditaja
Soeltan Loro pan loemiring
angloeroeg maring TJidamar
pasir kidoel den poeroegi
ora manggih dangending
Tjidamar amanggih soewoeng
gawoke wong Walanda
ra manggih itoe ini
erane kang maoe apa doerbiksa.
Datan wroeha ika atma
atmane kang mangngoen goeling
ana hing gon kadjoewanan
parengika den loeroegi
dateng kadang pribadi
doemadi enggal awoengoe
kana atma moeksa ilang
mangsoep hing ragane atang.
Soeltan loro sing Tjarbon woes ngarti oega
lamon poenika kang raka
Soemandjaja den nadeling
ngangken wiratama nira
ngesemi wong Pakoengwati
anrorag-orag raji
adja katoengkoel anggoegoe koela redja Walanda
kawas kita angoemandi
para goesti hing roepane asengadja.
Sengadja tjampoer koripan
angramekaken nagari
angandjarakening jasa
amboerak jasa kang dingin
koeta Tjarbon woes bresi
kagantening benteng ngipoen
ringa-ringa hing DJagat
wera ingkang dipoen pambrih
nanging salirga gaib dadi atebah.
Toet satitik moesna ira
goerijang hing Pakoengwati
katijen dening Walandi
hing Tjarbon boentjari tebeh
ilang sagoenging mandi
tjama kapoepoena hing doedoe mila Kandjeng Pangeran
Soemadjaja asoeng wangsit
soepadosa para Goesti sadja nemaha.
Henda ilang hing goerijang
sok remadja hing ngaoerip
kang aran sagoela wenta
ingkang manis ingkang goerih
anglaloe sada lali
maring mantraning loeloehoer
tewadjoe hing kaldoenja
kal akerat kang kakeri
lah ikoe prabawa Poeloeng joen mintar.
K I N A N T I
Hing Tjarbon sawaktoe ikoe
mari seba hing Matawis
moeng asrah patoegoen djalma
saban tahoen gilir ganti
atilad wong Banten poera
patogoer hing naban warsi.
Pon toenggal parigelipoen
Toewan Morgel hing Batawi
Soenan Mataram narimahwoes ora kaoeni-oeni
apa maning hing Mataram
lagi iboer doeroeng mari.
Perang Tronadjaja nipoen
sedja ambedah Matawis
pramila aneng mataram
tan pati ngoengseda djawi
rada repeh hing wisaja
data kadi wingi oeni.
Tjarbon tentrem dening estoe
den djaga dening Walandi
kang nama Kapitan Karang
ingkang dipoen katahani
dening pambrih hing Mataram
wedi mring telik Batawi.
Mila kaoeripan nipoen
Walanda den katelingi
dening Soeltan loro pada
sing Kasepoehan wong limang atoes njoeosi
sakarepe wong Walanda
wong sewoe ingkang ngoepadeni sarta kinawenang dagang
mambrih oentoeng hing nagari.
Sakarepe tjari oentoeng
ora ana ingkang den sangketi
anggolang bala makida
hing nagara Pakoengwati
apa doedoeni wong tjina
moeng ora den gawe telik.
Tjina amoeng tjari oentoeng
ora djaga loenggoe Adji
mangkana ika wong Kadja
wong Boegis lan wong Sarani
sakarep angoelan dara
ora angraksa Narpati
tami lamining toemoewoeh
kadang dalem kang anami.
Pangeran Emas amolar
maring kang raka Sangadji
amode sanoengi andjang
kaoripan hing nagari.
Kang raka Kendal tan pasoeng
bawaning tan mandarbeni
kawasa ngadegna pangkat
ngadjaba Banten kang wis
olikokongang sing Mekah
doepi kita Pkoengwati
Bara-bara kita toewoe samene ngoelat
ngoelat ngendi adja agawe oengkara
bok temah tan makenaki
wis esak-esak kreta
adja akeh pokal-pakil
Pangeran Mas doek rengoe
adan angitar prijangga
soerat retjep hing Batawi
den dala hing pendi anjar
den toetoepi tjowet sidji.
Den dempoel lir wada madjoem
sapa djana isi toelis
den tjotjol lawan tampelang
wong sidji intere demit
doemoegi maring Djaketralampahe anoempal keli.
Hing kana salaminipoen
ana hing tanah Batawi
tanama kang pidoelija
angrantoen anang oemaning
toekang sajoer hing Djakerta
tatamane sang Morgil.
Malah rerewang njanjapoe
njiram keboen koenti wiri
sing kene marganing bisa
katemoe lawan sang Morgil
tatkala Goepenoer leledang
sore-sore niningali.
Maring sasajoeran nipoen
patoesan Tjarbon agasik
angatoeraken kang soerat
Morgel Goepenoer sampoen tampi
soerat kaharti sadaja
adan sang Morgel Batawi.
Ika sang Morgel Batawi
lawan Soeltan Banten poeri
jen ana kadang pakoed ja neda adjang hing ngaoerip
Soeltan Banten mapan rempog
pisan lamon den doeloeri
pan sinoengan adjangipoen
sing Kasepohan pinardi
maringana adjang gesang
limolas desa mangkin
sing Kanoman mangkana
limolas desa pinardi.
Wandening djenengan nipoen
di sone ika ngoeroeni
lalaerine Panembahan
lah ikoe marganing dadi
hing Tjarbon Ratoe tiga
doek babading DJaman Kali
hing sewoe nem atoes poendjoel
teloelas tahoen djedjegi ja ta sang Morgel Djakerta
angintar toelis kang maring
Tjarbon hing Kapitan Karang
soerat angkataning Adja.
Panembahan sampoen loenggoeh
Ratoe Mandita ngadjasi
angreh teloeng poeloeh desa
pigegeling wargi-wargi
Kasepoehan lan Kanoman
Woes marem kang lagi roentik.
Salat Djoemah gilir teloe
hing nagara Pakoengwati
pandjaksane pan titiga
karatone mapan nganpil
maring pradja Kasepoewan
dening ana titik roentik.
Ming Kanoman ana rengoe
rengating mana wawangi
toer ta ikoe Sri Kanomam
toenggal saja ja babibi
woes karsaning Allah oega
tjawenga kagiri-giri.
Petjat mati dennja rengoe
naging datan dadi roesit
hing atoering nagara
loemari anoeli dadi
hardjane kang panagara
salameting gira roesit.
ASMARANDANA
Lami lamining ngaoerip
pada ngintar kahoenggoehan
kang dadi tjager akire
adja geseh hing soeloer
kang gadang njoeloeran
ingkang rama lamon lampoes
sinoengan dingin pratanda.
Nama Pangeran Dipati
anang pradja Kasepoehan
Djamaloedin kang gadane
soemoeloera ingkang rama
bendjang jen woes seda
hing linggih winangoen tangtoe
talitih Nalendra dipa.
Doepi hing Kanoman wasis
bawan ning sanget memeleng
wantoe kandjjaran loenggoehe
anoman wong anjar mela
beda wong Kasepoehan
lalorining datoe agoeng
sing ngalem Soesoenan moela.
Wong Kanoman sanget pikir
kawangoen tjager hing manah
ingkang sengge sawadine
sadoeroeng-doeroeng ngilina
Soeltan anom asadja
abadami lan Goepenoer
miwah Soeltan Banten poera.
Panoehoene ingkang siwi
den oedanga nama Soeltan katjagerna namane bae
nanging ngora mela pradja
pom masi nang Kanoman
dadi Pati loenggoehipoen
moeng namane bae Soeltan
darapan enaking ngati
hing woeri adja memelang
Morgel Djakerta anderek
salarsaning Nata
doemoeloer maring kadang
Tjarbon Kanoman kang soenoe
kinawenang nami Soeltan
Soeltan Tjarbon ingkang
Arija Mandoeraredja
hing ngadoenane etja hing manah
tjagen ring woeri soemoeloer
sirna rasa mana melang.
Djeng Panembahan pon pikir
wangoen tjager maring poetra
den asri nenggeh namane
Pangeran Dipati ana
hing sri Panembahan
mangkana Ratoe hing Pakoeng
dennja angraksa toeroenan.
Ing Kasepoehan kang siwi
ika ikoe ingkang nama
djeng Pageran karerange
rajinipoen Djeng Pangeran
Dipati Kasepoehan
lan Djeng Pangeran Toemenggoeng
lan Pangeran Natasoerja.
Kadjalan ingkang nami
Pangeran Djawikarta
kalawan Djenga Pangerane
Soerjadiningrat kang naina
Djeng Pangeran Soerjanata
doepoe warga istri nipoen
poenika ingkang paparab.
Ratoe Radja Joepawestri
ikoe poetra Kasepoehan
doepi poetra Soeltan anom
estoeng djengger hing wibawa
krana poetra Kanoman
akeh sinongan loeloenggah
Kadipaten soemarambah.
Ikoe Pangeran Dipati
Madangda miwah Pangeran nama Dipati Kedaton
Djeng Dipati Radjapoetra
Lan Dipati Awangga
Lan Djeng Pangeran Ratoe
Lan Dipati Pringgabaja.
Miwah Pangeran Dipati
Rawamenggaka ika
lawan Dipati Kaprabon
lan Dipati Radjakoesoema kang istri nama
Djeng Ratoe Arja Kidoel
Lan Djeng Ratoe Arja Wetan.
Ratoe arja Koelon malih
lan Ratoe Arjoe Paengah
miwah Ratoe Arja Elor
lan Ratoe Arja Kantjana
lan Ratoe Arja Kendra
lan Ratoe Mas Kiranahajoe
lan Ratoe Mas Nadjijah.
Ratoe Mas Rara Pawestri
lah ikoe poetra Kanoman
koemerab serta gelare
para Goesti hing Pakoengdja marena ingkang tedakan
ingkang ngasa ja sineboetaken nama Raradenan.
Sasoeka-soeka ning ngati
hing Tjarbon sakarsa-karsa
tanana doerga angampo
tjatjangkok-tjatjangkok ira
wangoen sakarsa-karsa Toemenggoeng pasitenipoen
tanopen Toemenggoeng nagara.
Rinijoeng Poenggawa Mantri
katak woes tanpa wangenan
hing ngadi-djadi Sang Katong
andjalana mangkoe redja
sakariping sewaka
Sang Ratoe tan nampik oeloen
ingkang ngolah niti pradja.
Anopen joeda nagari Sang Ratoe ngoembar langenan
kang maring sakoekoebane
amboeroe kidang mendjangan
andjadja wana wasa
ing ngiring sakoel paboeroe
moewa ingkang paninggaran.
Kesel andjadjaring roesit
noeli angoembara langenan
doemateng pagoenoengane
wani ming sangdjang Talaga
ana kalane jasa
babalongan adi langoen
ana hing sakarsanira.
Ing soember hing Linggardjati
waneh samoedran wangoenan
nawang gambir lajane
kesel angoela daratan
ameng-ameng paprahoe
konting hing madja laoetan.
Keseling madja djaladri
ming daratan angadoe matjan
den edoene lawan wong
hing Karangkeng wong kang nama
Ki Taroe lan Ki Woekoer
kang pada angadji timboel
adji girang sing Karang.
Ginawe bakti remening
pangameng-ngameng Nata
doek samana dodolane
wong tjilik taroeng lan matjan
lan banteng dadar tapa
lan den oena sikalakoe
dening kartane Sang Nata.
P A N G K O E R
Satoewhe hing ngagesang
koedoe bae ana roengsebing bresih
ana ingkang roesoeh-roesoeh
wong raraton ning kana
hing Goenoeng Galoenggoeng padja-padja Ratoe
bebresatan saking wetan
ngoelilip lakoe momori.
Momori hing Karadjahan
apinda-pinda Ratoe ngiroepi alit
ja ta wong Tjarbon angloeroeg
Mantri ingkang pranama
Saradjaja kalawan Ki Djajengsatroe
Astradjaja ja pon kesah
Angloeroeg sing Pakoengwati.
Kanoman lan Kasepoehan
samja loeroeg pan samja ganti goemanti
doemateng Goenoeng Galoenggoeng
pintening lami nira
graja-graja lan akeh ingkang kasamboet
marmane ika walanda
enggal pada anoeloengi.
Ingkang para kinapitan
Kapitan Ros kalawan Kapitan Moeris
Kapten TJina mapan meloe
Kapiten Boerwe ika
Kapitan Hongge lan Saradadoe nipoen miwah kang paranakan
den loeroeggaken adjoerit.
Pirang-pirang tamboer ika
saradadoe Walanda anggoentoeri
angelar pabantoe-bantoe wis pirang-pirang woelan
gennja gelar angloeroe ja hing Galoenggoeng
lawas-lawas kawatgata
roeroesit Galoenggoeng lari.
Boebar loeroede mingetan
woesing kreta tan nana oeni-oeni
ora kaja hing doemoewoe
koedoe bae kakenan
roesiting Kanoman
kapitena ja hing doedoe
Papatih hing Kasepoehan
kang nama Ki Arja Nadin.
Ngadjab loebering Kanoman
darapona djengger dadi sawidji
mila pitnahe matoer
maring Likman Walanda
jen wong Kanoman njimpen wong Boegis hing kidoel
kanggo angremek walanda
adjan hing Pakoengwati.
Lah ikoe marmine Soeltan
Soeltan Anom den benteng sawatawis
katiti tan wroehing hardjoe
ja ta ika kang poetra
ingkang nama Dipati Pringgabaja rengoe
anoesoel dateng kang rama
hing benteng dipoen lebeti.
Hing ngadangan hing Wanlanda
koedoe meksa akeh Walanda kemit
kang den adoe koembang kondoer
ja lan sampoen kepandak
kalih rama hing benteng sigra matoer
noehoen idene djeng rama
poen topi hamba koela srik.
Koela toempes poen Walanda
ingkang rama girap-girap adja Kjai
den eman ming anak poetoe
adja moerwa marah
adja sira darma mimiti hing doedoe temahe nak poetoe bendjang
kang roesak darma lakoni.
Ana dene diri ningwang
Allah oega ingkang angoedaneni
karanane anak poetoe bok ora kaja sira
aAloeng den ngati soekoere maring Jang Agoeng
djoegala awet hardja
noenggoe poesaka kang dinging.
Adipati Pringgabaja
sireping rengoe pitoetoeran kang sadjati
pareng Walanda angroeroe
kateranganing loemampah
Boegisnjata ana hing pasisir kidoel
sateh Boegis oemah-oemah
ora edang ora keding.
Njata doedoe sisipena
Doedoeminang sraja ngramek Walanda
lah ikoe marmitanipoen Soeltan
Anom loewaran
saking benteng salamet aloenggoeh Ratoe Walanda neda sapoera
Djeng Soeltan angapoenteni.
Liknan Pandemhir kang nama
………………………. saenggoe ati
………………………. kang waoe
Soeltan Badridin moela ……….
ingkang koela Kanoman ija ikoe Soeltan Goesti ija toenggal
kang nama Soeltan Badridin.
Doepi aneng kasepoewaning kang nama Abdoelmakarim
Samsoedin
ingkang moela nipoen
ingkang anama Soeltan
Kasepoehn ingksng djeneng Soeltan ikoe
genipoen djoemeneng soeltan
amoengan rolikoer warsi.
Anoeli ika soemala
adjedjegi joeswane hing ngaoeripa sangang dasa kalih tahoen
soemoeloer dateng poetra ingkang waoe Pangeran Dipati tangtoe
hing ngestrena djoemeneng Soeltan
nami Soeltan Djamaloedin.
Aneng pradja Kasepoehan
wong ngagoeng ahli soeloek hing Hjang Widi
kasengseming dera soegoel moerakaba hing soekma
anirna lir awoedjoed tjengeng ing tawadjoe
hing soepi kapangeranan madep hing djamaloellahi.
Kang katjarita lok salat
maring Mekah ingkang badan rokani
ja ikoe kang neroh lakoe
mila meled kang kramat.
Goenoeng Linggardjati den nawe doemoeloer
marek maring Lawangsanga
wong mahat aren andamping.
Padati toekoe kang lahang
salir parekan paa atoembas gendis
sawoering toetoeg alangoen
goenoeng kinarsa loenga
geblar tebih kadi panggenane maoe
malah ana kang kagawandeng ngitaring goenoeng balik.
M I D J I L
Warnanen kadanging Djamaloedin
kang nen angolosod
ingkang nami Pangeran Rerangen noehoen adjang adining
ngoerip
ming raka ngasjasih
ngalap manah loentoer.
Jen daloe soemonggon memeteki
angoeling aneng sor
koemlsepa hing djogan rakane
ija denining sanget aminta kasih
hing raka prakawis
adjangnging toemoewah.
Doeroeng bae dipoen katrloengi
hing panor samono
dennja ngalpoeka hing sihe kadange
sarja betjiking hing Walandi
oran nan kadi Djeng Pangeran ikoe.
Pramilane den rodjon hing Walandi
sedjane samonoden pirowang hing sagedene
dening tetor ingkang nami
Martanoes samsoeri
Ingkang djoendjoeng-djoendjoeng.
Ja mangkana tetor amedeki
hing ngadi Sang Katong hing Kasepoehan pang pinanggih adjek
djedjeging adajok Walandi
Soeltan DJamaloedin
mangihi tatamoe
risedenge etja alinggih.
Pangeran apanor
amedek hing ngajoenane rakane
ngatoeraken sekar kakalih
Sri Tjampaka poetih
atoere poenika.
Pepetetan kaola tembening
sekar ameng loro
gegel dateng raka sakalije
kang senoengal bada raka istri
kang senoengal raka Adji
poenika kang katoer.
Pareng tinampen kang sekar kakalih
denira Sang Katong
ja ta Walanda soerak sakabeh
nabda dalah ikoe wong sadjati
hing waong awawargi
atoet sasadoeloer.
Mesti olih adjang ngaoerip
maro salis katon
atas toenggil sagedene
ja toe Soeltan tan tangkat soelit
damoeloer kang dadi rampoenging tatamoe.
Lah ikoe marmane sinakolih
karerengen maro
koela balakang saking rakane
angsal patjatja aning djalmi
rong laksa amali
hing sakaprabon nipoen.
Pan maloeloe sing Kasepoehan kang prih
loeloenggoe samoo
Pangeran Arja Tjarbon djenenge
nanging satjitak Ratoe lilinggih
aneng Pakoengwati
djar karo sadoeloer.
Kalih Kandjeng Soeltan Djamaloedin
pareng sakadaton moenggoeh koeloni padawenane
pakontjara pinter hing ngabasoeki
prakara kang lair
ika estoe poendjoel.
Wit ning akal alan boedi raspati
ora nana loro
amoeng Arja Tjarbon kang den gawe
pangeraning kang para Goesti
wadining Adji
hing sawaktoe ikoe.
Djedjeg papat Ratoe Pakoengwati
Kesepoehan maro
Katjerbonan pon ikoe rajine
hing Kanoman kasekawan maring
Panembahan dadi
papat oemboel Ratoe.
Katjerbonan kang anjar doemadi
wadanangin Katong
rehing pinter hing Koepeni margane
dadine tinari-tari dingin
mabarang panri
ija maring ikoe.
Wantoe-wantoe Ratoe anjar dadi
gelar pandoem ming wong
singa tjina kang soegih den rampek
den gedekkaken ingkang ati
kinarja poenggawi
winagoen Toemenggoeng.
Ambrih gede tomboke angngapti
hing karsa Sang Katong
Pangeran Arja Tjarbon akale
ja kadoenga wangoen Soenjaragi
pinangkaning dai
ija saking ngikoe.
Pangrodjonge tjina soegih-soegih
doek waktoe samono
ili-ili jan ja saking rembang akeh
tjina soegih ingkang angili
kranawetan lagi
nagarane iboer.
Perang Troenadjaja doeroeng oewis
akeh tjina lolos
pada sira anggambangaken kapele
pan den oesoengi
hing Tjarbon angngoeb.
Pareng dipoen imponi
dening Arja Tjarbon
tangtoe dadi gedene atine
roeroebahe
kagiri-giri
apa karsa Adji tangtoene djoemoeretjeng.
Doek binangoen ikoe Soenjaragi
doek babad djamane
sewoe nem atoes woloe likoer
Boedjangga njarsa obah boemi
Katjarbonan Adji
hing sagelaripoen.
Wangoen saradadoe sarageni
sang keping bala wong
asoe paboeroe oeloek latoene
ora lawas ika toemoeli
Panembahan Adji
doegi adjalipoen.
Ja smoeloer ingkang poetra nami
Dipati samono
woes angadeg Panembahan linggihe
apa ingkang rama woes lalis
angreh adjang mangkin
desa teloeng poeloeh.
Panembahan alinggih wawasi
bartapane kahot
maring bangsa arab roemakete
Sajid-sajid akeh madeki
pan den woeri-woeri
minoele hing rikoe.
Remening tapa angoelangi salir
napsoe sanggeh pamor
ja hing lampah hig manah soekoerane tenatren
hing pakarjaning ali
tan katah den pikir
bala goeng nganggoer.
Ademing karja tan nana matari
Panembahan gone
beda kadji KaTjarbonan sahoere
panas gawene karananing
akeh kang dipikir
gelaring toemoewoeh.
D O E R M A
Ra lawas prawantoe olaking doenja
koendoe ana koelilip
gegering pinggiran
koelon ana hing desa
TJonggilis ana goeroesit
wong bang njarak Sjeh Joesoep ingkang nami.
Araraton rinoe boenhing kawoela bala
den tanggoeng pati oerip
marmaning doemadja
oreggingbala wita
kasoehoer arep noempasi
maring Walanda
sangkane den perangi
den loeroegi saking Tjarbon sing Djakerta
para Kapitan sami
gelar maloeroengan
ming Tjonggilis aperang
sawatara akeh mati
oemboel-oemboelan
wong Tjarbon ambantoni.
Mantri ingkang anama Astraditaja
Perwadjaja lan malih
oraming anggas ara moewa Koemendoer Adjar
sarta saradadoe pati
bala Makasar Kapitan Ros Bali.
Saking Banten pon bantoe mangkana oega
malah sing Banten roesid
ana pinangngeran ingkang seda hing rana
lah ikoe marganing dadi
Morgel Djakerta
wirang dadja ngebroeki
amijambeki kalawan para Kapitan
Sjeh Joesoep woes katjandak
ka benteng anang Batawi pan sineratan arak lan oejoeh andjing.
Malah sira Sjeh Joesoep pedjah djro pantjana
waktoe samana dadi
kasoehoer Walanda
noetoeg dennja pirowang
maring Ratoe Noesa DJawi kawilang bisa
anginger karta boemi.
Mila kangge paoegeran hing sak Djawa
aminahing roeroesit
palanglang bantjana
mila waktoe samana
ngoepadeni hing nagari.
Rempag-rempoeg maring poetoesing koekoeman
amor miloe ngoekoemi
tan arsa katilar
krana jen ana doerga
roeroesit ika kanggo hing
lah ikoe tjarat
jen ning akire ngoemandi.
Ora lawas Soeltan Goesti ing Kanoman
Badridin kang ngemasi
soemoeloering poetra
waoe ingkang anama
soeltan Tjarbon Mandoeradji
samangke dadja
Soeltan Anom Noeroedin.
Soeltan Kaliroedin toenggil poenika
soemoeloering Rama Dji
hing pradja Kanoman
dennja amangkoe redja
karta tana oena-oeni
geng alit soekakakang bawa Pakoengwati.
Soeltan Kaliroedin nenggeh poepoetra
nami Pangeran Gusti
lan Pangeran Kresna
lan Pangeran Wisnoentara
kang istri Ratoe Dipati
lan Ratoe Widjaja
lawan Ratoe Martasari.
Salamine Kaliroedin Mangkoeredja
ligan tahoen toemoeli
seda tilar doennja
soemoeloer ingkang poetra
kang nembe ing joermaneke
kalilas timoer doemadja
kang paman amakili
ingkang anama
Djeng Pangeran Dipati.
Djeng Pangeran Dipati Radjakoesoema ingkang ngolah
titi jatnaning nagara
angreh kagelar moelja
karta hing sagoena gati
rahardja poera
hing Kanoman bawa Adji.
Ora lawas Djeng Soeltan hing Kasepoehan
ingkang nama Djamaloedin
seda tilar doenja
soemoeloer dateng poetra
woes hingistren ngadeg Adji anama Soeltan
Radja Tadjoelngaripin.
Alim Kitab limpad maring basa Arab
nit jasa ngangit kadis
Kitab tjara Ngarab
angatjeki sapradja
Pakoengwati tana ngirib
hing kala hing basa
sagoedjija logawi
remen angintar Kalimah hing Ngilmoe rasa
hing tjetjelaningsoepi
hening hing Pangeran
Roeboebijah Jang Soekma
atjager wisik sadjati
doeweting Bengat
kang srih pinoesti pasti.
Angelaraken amanggoeron hing iktikad
mila kasoehoer dadi
Goeroe Ratoe moelja
Wakil moetlaking Allah
hing sagara Pakoengwati
ora lijan
nanging Padjoelngaripin.
Anggongon ni warangi apiking lampah
ambeningaken ati
kang abangsa soekma
kapangerananing Hjang singa Pandita kang loewih
pan minaketan
hing asil kang sadjati.
Kadji Abdoelmoetjhji
Panembahan Karang
Ki emas Saparwadi
lan Kjai Amjah
pan soer kang sena wita
karana Djatining wisik kimalaspa
Ki Goenoeng Tjinde malih.
Soetroeping lampah karoejaning manah
Hing esir kang sadjati
Rasaning itikad
Kasoetjijaning manah
Winoeri hing Djati salir
Kang sinoengkeman hingbangsa Goeroe Adji.
M E G A T R O E H
Tan anatara lamine waoe sang ratoe
KaTjarbonan kang nami
Arja Tjarbon seda sampoen
soemoeloer dateng kang siwi
kang raket kalijan Petor.
Petor ingkang nama Korneli Djongloet
kang ngangkat diri Narpati
hing KaTjarbonan kang soenoe
doemadi bisa anami
perhangkatan Soeltan Tjarbon.
Soeltan Tjarbon martawidjaja aloenggoeh
Djoeloeri rama kang lalis
Dadi moenda namanipoen
Doepeh ramane moeng olih
Asenggi bae Sang Katong.
Namging masih nama Pangeran doek maoe
doepi kawoeri kang siwi
soemoeloer toer djeneng Ratoe
pangkating koelit poetih
ingkang roemewang marono
wit ningakal boedi pon kadi hing maoekoekoeh ing joeda negari
bai Djawa kang dera poendjoel
jatnaning soedjana djawi
angintar krama Sang Katong.
Angoendaki Padjaksane hing sawaktoe ikoe
poetraning pragata Adji
Katjarbonan sila rampoeng
boeboentasaning pradong di
rampoenge ana hing kono.
Mila kotjap wadaning Ratoe
gemet kang boedi pikir
hing pada repaning koenggoeh
tan kewran hing ganal repit
awon pened kawaspaos
ing prakara kalangenan katan tiroe
pramila so Soenjaragi
menda hing natkala ikoe
tan pati kaisik isik antenge aneng Kadaton.
Tana lami hing karta bawaning Ratoe
noeli Soeltan Tjarbon
soemoeloer maring sadoeloer kang mangke den angkat malih
hing pranami Soeltan Tjarbon.
Soeltan salir pangritaning Pakoeng
lah ikoe doek djamaning
Adiwidjaja atiroe
rama aremaning rasmi
kalangenan hing kalangan.
Sampoernaning Soenjaragi waktoe ikoe
kang anggemeti sahadi
kapoeratining kalangoen
pan winangoen angoendaki
hing sapa kikirnan Tjarbon
ra nama kang mantari saking ikoe
atila hing Maespati
endah parawatan kosong.
Radoewe mas inten dipalaloe
sok doeweja oemah betjik
ingkang prajoga kadoeloer
hing sasamaning ngaoerip
hing pada-pada ning Katong.
Karemane malih jen lampah paboeroe
kidang mandjangan ana hing
alas sakoekoeban nipoen
dadi kasengseming ati
jan sampoen angoelah boeroean.
Ja kadoeng alas Soemedang den rangkoes
den boeroe kang isi roengsi
pangeran Soemedang moemboel
doemateng Morgel Batawi
ora trimah wong Tjarbon.
Gennja boeroe doedoe sakoekoeban nipoen
Soeltan Tjarbon dipoen panggil
hing pradataning Goepenoer pimrasila amangsoeli
jen ika kabara Tjarbon.
Tetengere beling kang ngetap ping kajoejoe Soemedang
ngoekoehi
endita tetangeripoen
wong Soemedang ora Bangkit
gawe katrangngan ning kono.
Ing pramila Morgel moetoes ja ika estoe
Tjarbon ingkang kadoeweni
Marmane sawaktoe ikoe
Soemedang koereh dening Katjarbonan doek samono.
Tanna lawas Soeltan Anom wapat sampoen
soemoeloer datang kang siwi
kang anembe oemoer sapoele
ingistren madeg Narpati
woes djoemeneng Soeltan Anom.
Soeltan anom Aboekeridin papat abipoen
reh hing masih timoer dadi
den wakili hing Toemenggoeng
Kjai Baoedengda wakil
kang gaib koelo bala wong.
Ja moelane den sakili Ki Toemenggoeng
krana drapon ngampil
jeng mengko sedeng pinoendoet
adja angel-angel maning
adja degeng adja alot.
Krana maoe doek kang rama wakil Ratoe
maring Pangeran doemadi
pareng sadenge pinoendoet
alot datan kena gampil
lah ikoe kang winingatos
ja hardjaning Kaniman sangsaja woewoeh
pakarta saja gampil
adiloellah kang den loeroe
prakara ning agama nabi
kang winoeri-noeri hing wong.
Ramane kang asalat sarta asoem
ikoe hing Kanoman jakti
ngatjekoe ibadah ipoen
gelar-gelar lakoe santri
njadji sembahjang tan tjoto.
L A D R A N G
Ora lawas noeli Panembahan lalis
mapan ika soemoeloer dateng kang siwi
woes hing ngistrenan
djoemeneng Panembahan Radja.
Anglaloerekaken maring kang joedi
pan mangkana
kapanditan kang den goni
sabar tawakal soeka lila ing manah.
Tan na lawas Soeltan Sepoeh lalis
mapan ika
soemoeloer datan kang siwi
hing ngestrenan inggih poenika Seltan Sena.
Kang paparab Kandjeng Soeltan Djenidin
kang anggelar ameng-amengan ripangih
eman mangoen dikir ingkang sarta kadam.
Pirang-pirang kadam manoesa penilih
dadaboesan kaloerijane wong soepi
pan amoerih lampahe Sjeh Abdoeldjelan.
Ingkang soepi amangeng badan rabani
nora lijan ija ngelmoe rasa maning
wis loenggoewe aneng pradja Kasepoehan.
Kang den goegoni poenika kang soepi
kadjatijan hing rasa wesesa batin
moela datan soemangganing bardjamoat.
Soepi ikoe kararepane ming sepi
mengko medal paramejaneng ripangi
andadar raken ing lampah hingk Wali jan.
Ra lawas Soeltan Tjarbon ingkang nami
Adiwidjaja seba kasihoere dening
moeng kang mantoe boja gadah poetra lanang.
Inggih poenika Soeltan Tjarbon ingkang nami Aboekajat
kang brangasaning kapti
datan kena wong salah ja pinedjahan.
Salah satitik ja noeli pinaten akekoela
bala kang kadengda pati
nanging ora sa oekoem lawan pradata.
Lah ikoe dadine kang tjiri waneji
ming Nalendra marmane dadi den basmi
kinendangaken lan ora ja sinoeloeran
ikoe poenggel Katjarbonan tan anoeli ora lawas.
Panembahan mapan lalis
pang mangkana poenggal ora sinoeloeran
ra lawan Soeltan Sena angemasi
sinoeloeran dening poetra ingkang nami
Soeltan Sepoeh Matangadji kang anglar.
Ingkang depok aneng doedoen mangadji
senggi sedja
babak lakoe maha jakti
ora kaja ora lali dening djaman.
Dadi migel hing ngakal lir pindah kagingsir
pan mangkana
akeh abdi den pateni
tanpo dosa bawaning gingsir kang akal.
Ing marmane hing Kraton den adegi
nami Soeltan
langgih rajine
dipoen soeboen naminipoen Soeltan Moeda.
Doepi waoe Matangadjo dipoen serik
disampoerna kaken lawan mati Sahid
ingging ranipoen lajan pradata dinoeloe.
Ra lawas hing Kanoman mapan inggih
winoersita Soeltan Keridin ngemasi
soemoeloer ingkang poetra woes ing ngistrena.
Kang paparab Aboetajib Oemam Moedin
waktoe ika obahing doroedjamani
akeh ewong raton ganti mrawasa.
Ing Kasepoehan Soeltan Moeda doek lalis
kasoeloeran dening kang poetra hing ngasrih
Soeltan Djoharoedin anenggeh ingkang paparab.
Ingkang nembe oemoeripoen sadasa warsi
rekening ika masih timoer den wakili
dening Kjai Djajadirdja wakil Nata.
Lawas-lawas iboere nagara dening
Tingarengan ana kang brandal tjilik
sirep ika kapoepoe tan nalawas.
Soeltan Imamoedin Kanoman angemasi tilar doennja
soemoeloer datang kang siwi
hing ngistrenan alinggih aneng Kanoman
kang sineboet namane Soeltan Kamaroedin
doek saman masih iboering nagari
dening akeh wong raraton babarandal.
Barandal rangin panjeleke anggoentoeri
doega harta ngobar pradja Pakoengwati
sengge pada amoeri radja Kanoman.
DJoemenga Soelta aneng Pakoengwati
mangka goena hing walanda andoeloeri
marmanipoen Pangeran Radja Kanoman.
Ija saking pakengdangan katoeran moelih
hing Pakoengdja den istreni madeg Adji
pan den paneji sapandjeneng kewala.
Namanipoen Soeltan Tjarbon amet nami nipoen nama
Djeng Soeltan Aboekeridin
waktoe ikoe ana maning KaTjarbonan.
Pan asele sing Kanoman kang anggoentosi
doepi bala den bagi teloe doek lagi
idjrah sewoe rangngatoes padlikoer warsa.
P O E T J O E N G
Ora lawas wong agoeng Prasman arawoeh
dennja amet goena
nagara Tjarbon
pradja teloeja kinen ikoe sebaha.
Asebaha hing dewek ke kang angratoe
emaban-embanira
ingat-ingatan sing Tjarbon
ingkang nama Kjai Nata Nagara.
Ingkang nama Raden Dipati kang mangkoe
Toemenggoeng titiga
Kasepoehan Kanoman
Katjrbonan seba hing kijambekira
ora lawas wong agoeng inggris arawoeh
mapan emban-embang kekendangan saking Tjarbon
ingkang nama Kjai Mangkoenagara.
Doeking djaman sewoe pitoeng atoes
patang poeloeh wasa
poendjoel sidji benere
idjarah sewoe rong atoes woloe likoer ja.
Lah ikoe wong Inggris ingkang asanggoep
anggolang nagara
Soeltan mroeka hing bagoesi
amoektija karija goeling lan dahar.
Soeltan teteloe anarimah hing patjijoen
tan ngasta nagara
anampeni pasejane
kang anggolong kang toengtoe maring Sang Nata.
Ora lawas Soeltan enggal sampoen
seda tilar doennja
poenggel tan risoeloere
kari loro djenengeng kang nama Soeltan
gantos teloeng tahoen ja mangkana soeltan Sepoeh
Djaharoedin seda
soemoeloer maring rajine
ing ngistrenan samana nama Soeltan.
Apeparab Soeltan Samsoedin poenikoe
hing waktoe samana
Sang Ratoe kari namane
parentahe Walanda ingkang anggolang.
Nrimah soekoer genting-genting ora poetoes
barkahe Soesoenan
kapinOendi hing ngaoebe
hing ngaoeban kang neng karamatoellah.
Kang winoeri-woeri dening anak poetoe
kang manah soekoeran
rahajoe hing saloenggoehe
ja salamet wong badami hing ngagesang.
Jen tjatoela hing badami lan lakoe
tantoe pada kebat
kendang saking negarane
sarta ora winoeri-woeri soeloeran.
Ja moelane Soeltan Banten waktoe ikoe
lebak galintoengan
bondan oran ana ratoene
ija sakinmg tjantoela sabda mring Walanda.
Tanalawas noeli ana roesoeh-roesoeh
wong raraton
nama bagoes Serit hing djenenge
ngangkat perang ngalojong lakoe berandal.
Sengge neda prasoedan gawening Ratoe
nanging amoedoesta
amiet singgih araraton
ora pira lawase toemoeli kena.
Kapoepoe hing hardja sirna wis koekoem
malah lami karta hing Tjarbon salir toemoewoehe
moendak oentoeng pangngoepa djiwaning tanda.
Golang pradja lan sarwaning kang tinandoer
ora lawas ika
jasa Wali binoerake
masdjid agoeng den dandani dadi anjar.
Dadi toedoeh jen dadi anjaring toewoeh
anjar hing nagara
doek samono hing babade
djaman kalih sewoe pitoeng atoes soewidak.
Nenem tahoen Djim awal woerining ikoe
lawas-lawas Soeltan
Sepoeh Samsoedin soemeren
babad sewoe pitoeng atoes pitoeng dasa.
Poendjoel loro ora toemoenten sinoeloer
banta kalih warsa
soemoeloer datang poetrane
hing ngitrenan djoemeneng nama Soeltan.
Gantos woeloeng tahoen Soeltan Anom laroet
soemoeloering poetra
hing tahoen ikoe hing ngistren
nami Soeltan ana hing pradja Kanoman.
Doek babading djaman Kalih nedeng sewoe
pitoeng atoes lawan
woeloeng poeloeh hing djedjege
kawroehan jen genting tan nana pegat.
Barkah hing soekoering abadami lakoe
betjik lawan ala ana roengoe di roengoe
bawaning kang basa kaselang hing poerba
Poerba nagara wong Walanda kang ngoekoep
Hing sanoesa Djawa.
Toetoege sinerat malem Kamis sasih DJoemalawah, tanggal 30 tahoen Be Hidjrah poeniki njerat angsale Soerengrana, poeniki wawaosan sedjarah Wali, saking wiwitan doegi ing wekasan, doemoegi dateng Soeltan Kasepoehan, Kanoman Penembahan, Katjarbonan noeli toetoege, teka ing akire pisan.
Sampurasun,
Rumangsa Handarbeni, Melu Hangrungkebi, Mulat Sarira Hangrasa Wani
Kamis, 12 Agustus 2010
BABAD CIREBON (Bagian II)
DANDANGGOELA
Warnanen inkang winoeri-woeri
Djeng Soehoenan Djati ingkang tadak
ingkang mrena aneng Tjerbon
sinerat saking loehoer
martabate agoeng kang Wali
ja Sjeh Wali Akbar
sinebet Sinoehoen
doek gagarwa djadjaka lara
Nji Mas Babadan gaboeg boka moetrani
takdir Allah tanggala.
Doepi garwa ingkang amoetrani
Njai Rarapi poetranira
Sjeh Datoek kapi namane
kakalih poetranipoen
kang satoenggal den paparabi.
Pangeran DJakalan
kang sinebat
Pangeran Sedanglaoetan
kang sirane hing Moendoe lan Iboeneki
Rarapi pon ning kana
boja wonten tadakaning woeri
doepi kang mrenah hing tedakanira
poenika kang mijos
saking Padjadjaran waoe.
Kawoenganten ingkang moetrani
istri ingkang namne seneboet
Ratoe winaon kang krama
wong Agoeng Sabrang Pangeran Atsangin
marenah hing poetranira.
Ratoe winaonika angadeni
Pangeran Sebangkingkin ika
kang mrenah ka Soeltanan koelon
hing Banten Pradjanipoen
doepi garwa Sinoehoen Djati
ingkang saking Mahostikta
poetra Tepas nenggoeng
istri nami Ratoe Ajoe ingkang krami
wong agoeng saking Sabrang
Ratoebagoes Pase kang pranami
amarena agoeng prasoetanira
ika Djeng Ratoe Ajoe
anggadeni ika kang nami
Pangeran P)asarejan
ikoe kang niro eroeh
wiwinihing ka Soeltanan
ingkang ana hing Tjerbon ika toeroening
Sarip Hidajatoellah.
Ika sjid Sjeh Akbar kang dadi
kang djoemeneg Ratoe hing pakoedjan
ija dening pangangkate wong somas ija ikoe
koela warga Pandjoenan jakti
Djeng Pangeran Pandjoenan
poerwa kala rawoeh
kalih raji Rara Bagdad
apa dening kang raji Sjeh Datoek Kapi
sarta kawoela bala.
Angrong atoes sawidak siki
poendjoel nenem balanja kang tiga
ja djedjeg domas djoemlahe
poendjoel sidji ing ngitoeng
maring Djeng Pangeran dadi
samja golong DJamah
maring DJang Sinoehoen
saroepaning koela warga
agoeng alit sadaja den imponi
denira Djeng Soehoenan.
Den moemoeli hing ngageng kang ngati
sinoeng nama gegeden sadaja
waneh kapatijan mangke
maneh ingkang Toemenggoeng
ana ingkang loenggoeng Dipati
pon kawoela warga
pandjoenan kang rijoeng
hing saDjenggere Soehoenan
ngadegaken agama Islam Pakoengwati
menggeh doek ing ngistrenan
Djeng Sinoehoen doek djoemeneng Narpati
hing ngistrenan anang Tjerbon Girang
wilajat pandjoenan moeleh
aken toewoe tahajoe
amangoenaken ika sapoeri
dalem Agoeng pakoedjan
miwah pintoe-pintoe
kantaning pintoe sajastra
kiloe garba kita Dalem Pakoengwati
pangrengganing Pandjoenan.
Doepi kita Tjerbon kang ngoebengi
saking gotaka kasonejan
ngoelon mengkoe Palosaren
aloenta moeng ngaliripoen
pakiringan ngetan doemoegi
gotaka DJagabajan
natas ngetanipoen miminggir Kali Pabejan
ngidoel tepoeng koeta nagara Pakoengwati
pangrenggan ning wong Demak.
Apa dening hing pasang pasoeting
lemah doewoer ngaloen naloen miwah
pasar miwah sabandare
ingkang soeka maleboe
hing katandan miwa marga-margi
poenika Soeltan Demak
ngabakti hing Goeroe
amangoenaken kang gadang
Astana geng toekang asal Madjapahit
Raden Sepet agoenia.
Goena karja koeta samaptaning
kenek kipoen limang atoes sawidak
sing Demak amoeleh Tjerbon
salanggahe Sinoehoen
malah ika Poetri ngadanti
ingkang nami Ratoe Njawa
katoer hing Sinoehoen
kinarja mantoe poenika
pinanggih jaken kalajan poetra Tjerbon nami
Pangeran Pasarejan.
Lami-lamining adjatoekrami
noeli hika mijosaken poetra
nenem katahe poetrane
sawidji hing namanipoen
Raden Kastrijan kang nami
agarwa ing Ptadja Toeban
ping kalihe ikoe
hing Losari djoemeneng Panembahan Losari
Ratoe kakadijasa.
S I N O M
Ja ikoe kang langkoeng goena
katjarita oekoer roekoe beras saelas kinarja
gadjah sakandange dadi
tarkadang kajoe Djati
den tjekap babar pisan
kaliogane waoe doemadi
poen oekiran karsane kang mangoen goena.
Adja salah samja ingkang
djeneng Pangeran Losari
doedoe kang den petek ana
hing palosaren sajakti
doepi ingkang sinare hing
palosaren kang saestoe
pan koelawarga Pandjoenan
kang dingi dipoen wastani
Pangeran Beken santananing Pandjoenan.
Dingine awangoen karja
ababak tanah Losari
ija ikoe kang amoerwa
mila kaseboet nami
Pangeran Losari mashoer
anoet namaning jasa
nami Pangeran Losari
doepi wapat Pangeran Reken poenika.
Doepi lininggihjan
hing Panembahan Losari
ingkang wajah Soesoenan
ingkang djoemeneng Losari
meng sapandjeneng lalis
tan loentah mantrtaning Ratoe
kaping teloene poetra
hing Pasarejan kang nami
Pangeran Dipati Tjerbon kang sawarga.
Sadangkamoening teleran
Radja Wali Soenan Djati
ingkang toemoewoe marena
ana hing Tjerbon nagari
wiwini mantra Kadji
aneng Tjerbon gelaripoen
kaping patipoen poetra
Pasarejan ingkang istri
nami Ratoe Mas kang akrama aneng Toeban.
Ping limane Ratoe Mas kang akrama Toebagoes adi
nagara mangke djadjahan
Banten toenggil koelo wargi
Pandjoenan hing ngrasri
kaping nem kang poetra ikoe
Pasarejan kang nama.
Pangeran waroedjoe adi
pan mangkana djoemeneng Pangeran Sadakadjeman
Sindangkamoening poenika
ginadang linggih Narpati
sasirnane Djeng Soesoenan
mila aloenggoeh Dipati
sampoeni ika akrami
poetranipoen Ratoe Ajoe
ingkang namining wanodja
nami Ratoe Wanawati
apoepoetra titiga nenggeh kang nama.
Ratoe Sewoe kang wanodja
doepi kang djaler anami
Pangeran Mas ija ika
ingkang atampi nagari
saking kang joejoet Adji
djeneng Panembahan Ratoe
ing Tjerbon sabab ika
kang rama Sidangkamoening
soemerene roemihin swarga Soehoenann.
Apa dene ingkang ejang
waoe Pangeran Pasarejan
pon inggih seda roemijin
swargane Soenan Djati
pramila tampi mring joejoet
kang wino iri doerijat
hing nagara Pakoengwati
koeta Tjerbon masih genggeng manggeng barkah.
Doepi kang raja Panembahan
kang nami Pangeran Manis
doepi raka sing ngampejan
poenika sinoeng lilinggih
hing Gebang Ratoe kakadi
sineboet hing namanipoen
Djeng Arja Wirasoeta
tambak prawira matawis
sinoeng tjangkok DJawa goenoeng Pagebangan.
Lan Dramajoe kinen siba
hing gebang njangkoka maring
Djeng Pangeran Wirasoeta
doegija salami-lami
tjinarita hing goerit
KanDjeng Panembahan Ratoe
Hing Tjerbon mangkoe redja
Sasirnane Soenan Djati
Angsal krama Poetri sing nagara Padjang.
Poetrinipoen Soeltan Padjang nenggeh ikang akakasih
Ratoe Mas Goelamporaras
Prameswari Pakoengwati
Panembahan Pakoengwati
pon nenem hing poetrinipoen
nenggeh ingkang anama
Pangeran Sedangbalimbing
lan Pangeran Arja Kidoel kang laksana.
Laksana andikep matjan
dipoen kempit kdi koetjing
lan malih poetra nata
ingkang kasebat hinmg nami
Pangeran Wiri nagari
lan istri ingkang winalangan
Ratoe Ranamanggala
katela namaning laki
krana ikoe Pangeran Ranamanggala
poetraning Sedanggaroeda.
Sendanggaroeda ikoe poetraning Pangeran Ageng kapoetran
hing Ratoe Ajoe poetraning
Soenan Djati kang laki
Ratoebagoes Pase waoe
ketang toenggal teleran
ping limane poetra Adji
Panembahan ratoe kang wina jang hardja.
Lininggihaken ning nama
KanDjeng Pangeran Dipati
Tjarbon ingkang Sedanggajam
mila lininggih Dipati
krana bade njoeloeri
Panembahan sirnanipoen
soepados takdiroellah
datan kena hing ngowahi
enggal-enggal somala he Sedanggajam.
Tilar poetra kalih noenggal
ingkang istri Ratoe Poetri ingkang djaler Pangeran Poetra
ja ikoe kang gadang bendjing
njoeloeri salinggihing
hejang Panembahan Ratoe nenggih
doepi poetra pamekas
Panembahan Ratoe nenggih
istri Ratoe Aingawaningjoen kang nama.
K I N A N T I
Awit Panembahan ratoe
hing Tjarbon anjanjoeloeri
wilajat joejoet soehoenan
martabati saking dingin
doek wangsite wali inkang
nabda hing Ki Karawang betjik.
Geweneng wates lah ikoe sing Karawang ngoelon dadi
Ki Mas banten amoerbaha
sing Karawang ngetan dadi
Ki Mas Tjarbon Misesaha
Poesakaning Radja wali.
Lah ikoe marmitanipoen
Panembahan Pakoengwati
soemoehoed datan langgana
hing Banten mangkana oegi.
Panembahana Soerasowan
tan sedja langganeng wisik
ora kaja kapisandoeng
wong Mataram ngaroe kapti
koemoedoe sanoesa DJawa
kinen tiba hing Matawis
wong Tjerbon wong Banten ika
den pardi hing saban warsi.
Sesebaning para Ratoe
naban Moeloed ming Matawis
Soenan Mataram amboerak
pala karta Radja wali
kang djeneng Ratoe poenika
jen boten idin Matawis.
Doepi Tjerbon sedja anoet
aseba dateng Matawis
estoening manah soekoeran
tan nan lijan kang kahesti
anging Soenan Kalidjaga
kang ngahoebi hing Matawis.
Mangkana pangidepipoen
Panembahan Pakoengwati
marmaning salamet lenggah
sirna ingkang giriroesit
barkah hing manah soekoeran
Jang Widi kang andoeloeri.
Doepi Banten datan hanoet
hing palakarta Matawis
atilan manah soekoeran
kadoega dipoen perangi
wadja bala sing Mataram
aprang ja hing Banten nagari.
Lah ikoe marmitanipoen
Panembahan Banten lalis
kaetang seda hing rana
mila katela hing nami
Panembahan Sedangrana
doepi kang poetra loemari.
Nani Pangeran Kanantoen
paladra loenta kadji
maring Baitoellah jaika
besoek abalike saking
Mekah noeli ngadeg Soeltan
angsal idin saking Ngarbi.
Doepi samangke atoempoer
hing Banten tan nana Adji
wonten malih kang kotjap
hing nagara Banakeling
santrine ja Sjeh Lemahbang
andabeni mana soelit.
Sadjane angaroe biroe
maring Ratoe Pakoengwati
nenggeh ika kang paparab
Datoek pardoek soegi sakti
ategoe nala wikrama
sampoen satata dedemit.
Moelane sadja angaroe
doemeh goeroene alalis
wong Tjarbong kang amradjaja, sedja mangke angajono
dennja djadjal tanpa rowang ngediraken raga sakti.
Hestoe tegor goemaloedoeng, tan nana bradja nedasi
pareng nalika samana
Panembahan Pakoengwati
karsa ngoedjoeng hing Astana
oepatjara dipoen wangking.
Marapit miwah panglondjor
ikoe katjarita kongsi
poepoetjoeking oepatjara
woes ngandjik ana hing margi
bebeneran Wringin DJembrak.
Panembahan dereng midjil
ora ganti datoebaroel
angadeg amalangkerik
angadangi oepatjara
aneng tengah-tengah margi
gegering kawoela bala
jen ana digdja ngranohi.
Siningkeraken tanpoeroen
ja si wong nadja ngajoni
patjek wesi malang dalan
wangkeng kadi toengga wesi
gegering kawoela bala
jen ana digdja ngranohi.
Para kapetengan oemjoeng
alok lamon nemoe kardi
oemrengging geger gentoeran
kapiarsa hing Sang Adji
apariksa ana apa
ing ngarep pating barigi.
Kadjineman atoeripoen
wonten tijang malang moengkir
angngambengi lampah nata
siningkir tan arso ningkir
pateng djanget kadi tosan
wangkeng patjek wonten siti.
Panembahan adan ngoeloeng
ngakeng doehoeng woes tinampi
dening Loera Kapetengan
tan na dangoe ika noeli
doehoeng masih wawarangka
sinoedoekaken toemoeli.
Hing djasmanine Datoekpardoen
mati ngadeg tanpa kaning
opjak lamon njata pedjah
dan tinampakaken aglis
Lebe Joesoep kang kinarsa
amoelasare kang majit.
Panembahan loesita sampoen
dateng Astana lastari
akotjap ika koernapa
kinoeboer witaning margi
tan soewe diragenak ana
hing marga kadi doek oeni
datan ana bentinipoen
kalajan djaman Soesoenan.
Jen noedjoe rijaja ketjil
anna hing masdjid nagara
doepi hing masdjid rijajagoengnge
ana hing Masdjid Astana
masdjid astana poenika
kantjoehe Ki Marbot Goesa.
Lawan Ki Pangoeloe Karawis
doepi KanDjeng Panembahan
jen noedjoe woelan sapar re
sami boebar seba ngetan
hing nagara Mataram
atjaos hing niplal Moeloed
ana hing Pradja Mataram
bakda iplal noeli pamit
nabam tahoen pan mangkana
narima soekoer hing Manon
datan ana kara-kara
rahajoe hing ngagesang
lampah pangiwa lastantoen
tenem toewoeh pasawahan
apa sata Soenan Djati
mari winori-nori hing lampah
wong sasawah sakarepe
tan den pardi hing padjegnja
mangko salamet ardja
panen pada atoer-atoer
samoeloeng-moeloenging bala.
Wong babakti tan den pardi
den oembarena hing bala
opra den petel magawe
saeling-elinging bala
kang pada toer den poepoe
wong dagang ora den beja.
Sakarep-karep ping ngalit
jen gegel maring bandara
ora den pardi akehe
ora na dangdan dadalan
dangdan kali tan nana
koeta Tjerbon masin kempoet
pangrengganing Soeltan Demak.
Kandeling koeta kadoegi
kena den go djadja raoenan
ngerap hing loehoer koetane
saketeng hing DJagabajan
madep maring Astana
ingkang joejoet Djeng Sinoehoen
doepi pintoe Kasoenejan.
Ika ingkang angadepi
maring Moendoe Djeng Pangeran
Sedanglaoet Astanane
boborotan koelon troesan
kang maring Kalidjaga
pamalaten GrenDjeng Hetoek
Ki Gedeng Kagok santana.
Wetan lor boboratan ning
wong dagang paraoe teka
sakamja-kamja lakoene
doeroeng ana tjoeke beja
kang aran wong mardika
tan ana pinarding Ratoe
moeng sakoloere prijangga.
Amoeng ingkang aran abdi
pangoenoengan dipoen tata
saban tahoen pakmite
saban tahoen bakti nira
tan den pasti agengnja
istoe Ratoe Adil loellah.
Wawateking Radja Wali
ora meting pengasilan
apa satekane dewek
dagang maning jen ijaha
djadjaloek lagi ora
amoeng kang den roeroe-roeroe
babakti maring Jang Soekma.
Loemoe sisip pasa mending
tobate langkoeng nasoeka
sarta lawan bratapane
atiwa-tiwa kang Ejang
Soesoenan Walijoellah
KanDjeng Panembahan Ratoe
remaning Karamatoellah.
Boja karsa nalikoeri
hing rerkan Padaleman
ja sote mageng kadaton
lan amengkoe oepatjara
pangrengganing koela wadja
sing Padjadjaran goemoeloeng.
Saking sabrang koenta wiri
angoerip-oerip wong DJawa
Tjarbon kang tembe mrintese
lami-lami saja hardja
lakoening kaoeripan
sakadar-kadar ing rikoe
djoemeneng kang panaraga.
P A N G K OE R
Melar kreta hing pakoedjan
pagoenoengan para Koewoe kabeh ngabdi
katiti amating Ratoe doepi Dalem Koeningan
waktoe ikoe amogolle maring Ratoe
tan karsa lamon ngabdija sedja angratoe pribadi.
Anggepe djalma Koeningan
ija soteh maoe doek soenan Djati
kita seba maring goeroe
doedoe seba ngawoela
doepi iki pan woes sirna
Boeroe misoen apa gawe kita seba
ming Tjarbon den tita ngabdi.
Kawarta dateng pakoedjan
wong Koeningan mangkana kang pamilih
adan pinoetoesan goepoeh
Kjai Patih Roedamada
kang kinarsa mitoetoer rana oedjar kang aloes
hing sirnaning Padjadjaran
sapa ingkang anjo eloeri.
Kon isep jen Tjarbon ingkang
dadi soeloer hing pakoewan saiki
pijambake koedoe manoet
kartaning wong pakoedjan
ja ta Pati Roerdamada hintar sampoen
doemoegi datang Koeningan
dawoehaken timbalan Hadji.
Doepi sahoering Kadjenar
Padjadjaran sampoen merad alalis
tan wonten pitoengkasipoen
lampahing Karadjahan
angaDjawi idep kita wong ngaroeroe
samangke goeroe wis asirna
apane kang den bakteni.
Dan ki Patih Roedamada
bebet Pandjoenan tan kena mjarsa angling
pedes swara noelja timboel
ing ngadji dadak sara
menjat ngandak-njandak Arja Koeningan den doebroek
ora kajane Ki Arja washita hing soeraweri.
Anjebrak lan djalan soetra
temah loempoeh Roedamada goemoeling
woes pinandjara sadaloe
pandjarane wis kalapa
doepi daloe den wengkang poenang galoegoe
Roedamada bisa medal
sadja nigas djangganeki.
Arja Koemining tan kaja
djaka soetra hing loehoer angahoebi
kang pasoekane wong rikoe
dadja ingkang anendra
djroning djala moesna datan kadoeloe
daja Pati Roedamada
atoer oening maring goesti.
Wangsoel hing Tjarbon asigra
matoer atra saoela datan kadoeloe
noenten Panembahan Ratoe
matoes Pangoeloenira
Ki Peki Abdoellah sigra loemakoe
pon lampah mangkana oega
tjampoele tan angsal kardi.
Sampoening kadja mangkana
Panembahan karsa mijambeki
kalih tetekeng loemakoe
mangking roeroekoe loemampah
riri Djati panakawan pada noesoel
keras tangginas loemadjar pandene boja noetoeti.
Hebating kawoela bala
dening goesti woes katemoe alinggih kalijan Ki arja ikoe
pareng dedel wigoena
Panembahan malempat andjong den boeroe
sigra tinawoeran djala
malempat boemi agondjing.
Ki Arja kaDjengkang-Djengkang
bawanipoen kang boemi agoendjing
djalanipoen den tawoer
Panembahan malepat
doepi ngidek boemi miring dadja ikoe
kadjronkong kroengkeb Ki Arja
pamawaning boemi miring.
Singa boemi kang kadedekan
tapakipoen Goesti ingkang Pakoengwati
koedoe bae miring noengkoel
djala soetra tan goena
ngalor ngidoel tawoering djala aloesoed
kasele kaDjengkang-Djengkang
kroengkebe kang andjalami.
Digoelon ngetan akiteran
dangoe dangoe djala mretel amrotoli
sareng kang djala wis rempoek
Arja Kamoening nembah
inggih sampejan njata soeloering Ratoe
dede malele Pandita
kang amoerba awak aking.
Koering gegebal sampejan
pan soemoekoed sembah angabdi lahir batin
samprakawis tereh Goeroe inggih njata Wali Radja
doewa prakara djala soetra inggih poepoes
lah ikoe marganing dadja
Koeningan idep angabdi.
Papak radja Panembahan
kang aminda soehoed pawisik
doepi Talaga kehesroe
Kapetakan pon dapake Sinoehoen
Sindangkasih ija toenggal
Ki Gedeng Soesoekan kalih.
Gedeng Tegalgoel toenggal
toenggal idin saking Soehoenan Djati
doepi ika Radja Galoeh
saestoe toenggalira
Gedeng Soera miwah poenika Andjoem Njai Gedeng
Pangoeragan
pon idin Soenan Djati.
Sakatiking Tapakira
ikoe abdi amatira Narpati
kang kamilik soempahipoen
jen laga wa asoempah
Ratoe ikoe abdi amat ija ikoe
miloe wilalating soempah
hing hardjaning miloe moekti.
Kongang lamoni den nedola
hing Goesitne sakarsane aniti
lawan kongang dipoen roengroem
dening pagoestenira
kang lelegan tanpa soma
poenika taliti.
Loenta hing satedak tedak
dating Ratoe pasti amiris
angadjaba lamon sampoen
den pardika kaken nita
tjatja wadon laloerining ngamat ikoe
poenggel lamin abdi lanang
rabi mardika kang jakti.
M I DJ I L
Ja warnanen anDjenggering Pakoengwati
dennja raton-raton
ja hing doenja koe wis adate
koedoe warna-warna koemelip
ika Kjai Pali
teka mikir sentoeng.
Waktoe bebet sabrang tansah mikir
manah ngilo-ngilo
Ratoe Sabrang pada dagang kabeh
doepi Goesti kita ing riki
korap-koroe ridjiki
adan sigra matoer.
Dateng Panembahan prajogi jen mangking
prajogi samangko
kawoela ngintar
ken padagang gede
badi toeloeng gesang hing Adji
atilad tatangi
sabrang loemrah Ratoe.
Sam olih padagang ing mangken
ngriki dagang oewos
njabrangaken oewos sagedene
agoeng ridjiki angelar bati
Panembahan Adji
dadja sira goepoeh.
Beras hing wong Tjarbon den epaki
karoenge wis awon
kampil beral andamping pinggir kikisik
kawarna jen jakti padaganging Ratoe.
Nama Palidada woesing dadi
baita tjoe mahosora kaja ikoe ana kekere
tjadong-tjadong batok sawidji
basane jen ngemis kanggo amoemoeloek.
Ki Palidada sahoernja ambengis
he sidi lalotjok beras oewis aneng karoeng genahe
ana adat jen di dodol maning
kekere pon masimaredeng andjaloek.
Ki Palidada sewot toemoeli sedjane anabok
dadi kerDjeng tangane tan soewe
sdja djedjek soekoene doemadi
ngingkrang datang kenging
moedoen ika waoe.
Palidada andjirit den toeloengi
moeliji den gotong katoer sira Panembahan priksane
kekerehe ana hing ngendi
lan roepane maning
kajapa roepane ikoe.
Ja ta matoer ingkang pinariksani
kere belang kokop
soekoe tangan sami belang kabeh
Panembahan angandika riri
la iki Ki Pali
gotongen den goepoeh.
Tekakena maring lependjagi
kon tobat kon panor
lan gawaha bras ingkang akeh
sapoeloeh karoeng babakti mami
jata abdi-abdi tandang goepoeh-goepoeh.
Ki Pali den gotong aglis
sarta lawan oewos
ja sapoeloeh karoeng woes mintar kabeh
andjoendjoeng maring lependjagi
mring sang meha jakti
Wikoe Wali Agoeng.
Ki Palidada tobat anangis
noehoen gesang ingong
kang pinoedji aris wansoekane
ija sira soen apoerani
sareng sabda Wali
ingkang ikoe.
Adan waras Palidada kadi
doek maoe dadja nor
soehoen sembah lan pangabektine
wos sapoeloeh karoeng binakti
Sang Wali mangsoeli
hing prakara ikoe.
Beras pirang pirang sira gotongi
maring arsaningngong sadja nira gawe apa mrene
Palidada nembah lingnja ris
inggih poenika bakti
nipoen Goesti Paraboe.
KanDjeng Panembahan ing Pakoengwati
kang katoer samangko
dateng padoeka Pandita Gede
barkah sampejan ingkang kapoendi
moengginja paganti
lahir batosipoen.
Sang Wikoe angandika aris
lah ikoe hing mangko
soen tarimah hing kabetjikane
Goesti nira ananging saiki
gotongana balik
beras ira ikoe.
Soening kene boja anambrih
kang para samono
manga kaja Goestimoe mrene
noeli sadja drawaka hing ngati
doepi isoen beli
jasoteh hing waoe.
Ngemis beras moeng sabatok tjilik
go tambah lajop
ora isoen ngarah akeh-akeh
ja wis pada gawanana balik
ja ta ganti-ganti
kang sinabdan wangsoel.
Pan woes katoer hing Panembahan Adji
ja ta Djeng Sang Katong
andaring ngendangoe kandikane
atema aning kana angking
ja wis prakaraning
dagang ikoe woeroeng.
Adja sido woeroeng ngena gelas
kita aneng Tjarbon
ora kena dagang goena gawe
ija ikoe ingkang dadi wangsit
ejang Soenan Kali
adja salah tanggoeh.
Mangsanaha wali ingkang nisip
mangsanaha goroh
mangsa pitna sabarang gawene
ja ta Palidada toemoeli
moeroengaken kardi
beras dioen oedoeng.
Kampil ingkang aneng pinggir kikisik
den noesoeng den dodol
den balaboeraken hing balane kabeh
kawalatran sagoenging mantri
sami asoekati
hing sihe Sang Praboe.
Para Boejoen samja nakseni
ken anak poetoe Tjarbon
tang kongan dagang wangsit loeloehoere
ja loeloehoere sang Radja wali
koemoedoe saDjati
ana rimah soekoer.
D OE R M A
Koe hardjaning Tjarbon watek Ratoe Olijah
tandah hing sawengi-wengi
hing masdjid sowara hing tilawat parnoedjinja
goemoeroe swarane poedji
kala samana Masdjid Agoeng noenggeling.
Doeroeng ana empere angeringanan
moera ngarep lan woeri
mawi pataka hardja
paroenggoe sarta alantjip
apa kaja dat
hing pataka hing masdjid.
Ora kaja djadeng prang saking Mataram
kang nama Ki Gedeng Enis
naban tigang warsa
kinarsa langlang djagad
kinarsa mamariksani
maring Nalendra kang kabawa Matawis.
Pinariksa banggi wonten doerga baja
koelilip njalawadi
biliana Radja
bala Radja kang lirwa
maring poerbaning Matawis
kala samana
ika Ki Gedeng Enis.
Doek pariksa hing Tjarbon amanggih hardja
sardjoening poedji masdjid
hing daloe kawangwang
dene teka bargama
hing Tjarbon ngoendak-koendaki
inggih mankenja
djoemeneng koetoeb maning.
Anoeroeni Sang Djati soen tjatjak tjoba
ja ta hing mangsa wengi
Gedeng Enis marendah
andalahi koe baroewang
hing loehoer pataka Masdjid
jen mangko tawa
lah jen njata Koetoeb maning.
Panakawan datan langgana hing karsa
kalajan lampah demit
tan nana oeninga
doerga andala baroewang
ja ta abdi sami
sapa ngakoeba hing masdjid panas atis.
Dadja boebar tan nana poeroen ngahoeba
sirep kang samimoedji
Gedeng Enis njana
jen doedoe Koetoeb Hingjang
Gedeng Enis woes lastari
lampanja kesah andjadja panagari.
Ora kaja hing Tjarbon sanget sangsaja
Masdjid dipoen tan kenging
dipoen geni salat
Djeng Panembahan soesah
Popojan datang Djeng Njai
Pangngalangalang
istri goena wit oerip
Adam ika Njai Tegal pangalangalang
nabda la ja iki
gawene wong toewa
do emadak masi ana
Nini-nini kari sidji
Djeng Panembahan
woes katingal broewang mandi
ja ana hing pataka masdjid katingal
sabda Jang Nini-nini
oedjarisoen apa
la ika si banoeana endah si Njai ngabili
wong wis toewa
ora owel jen mati.
Panembahan kang ngawas waoe toeminggal
saking djabaning masdjid
adja meloe hebang
si Njai mengko kebang
mandjing hing djara Masigit.
Djeng Panembahan ngandika ija betjik
pan si Njai mandjingnga masdjid poedjangga
manira kang neng Djawi
ngawasakon broewang
kang ana ing pataka
mangkana enggal Djeng Njai
pangalangalang
loemebet asoesoetji.
Banjoe woeloe andoetjekaken salira
saking tjadas sing djisim
sampoen sinampoerna
ingkang soesoetji badan
noenten malebet toemoeli
wonten ning Bangsal.
Masdjid Agoeng asoetji
abrebresik kang nama tindja kaliwat
hing tindja ingkang kari
moenggoeh kang babasan
manoek maboer kang sarta
koeroengan orana kari
hing tengah-tengah
hing masdjid denja noentji.
Pan aseroe swarane ingkang adan
asroeh amemelingi
ambeledoeg awijat
pamrasane kang meningi
ingkang kawengan
swarane ikoe Djeng Njai.
Pareng andjit kang swara moentjlski broewang
kang aneng pataka masdjid
mesat hing gagana
soememboer hing ngawijat
moeksa ilang ingkang mandi
sirna sampoerna
waloeka kadi oeni.
Katjarita baro ewang ingkang soemebar
moemerep pada mandjing
maring Goewa OEpas
Goewa Dalem ika toenggal
bangsa mandi lamon lalis ja makoempoelan
maring sarwaning mandi.
Woes asirna sing doenja sampoen apinda
maring kaanan latip
teges kang babasan
ora mati kewala
salin nagara kang latip
Djeng Panembahan
andarengen hing kapti.
Toemon waoe sinare Pangalangalang
Njai Dalem Pakoengwati
dening si wanodja
sina tata Olijah
roemasoek badan rokani
oraga soekma
karoe-roe istri letjih.
M E G A T R OE H
Malanipoen kaoeni
hing poengkoeripoen
koeboere Njai Pakoengwati
ana hing masdjid Agoeng
doedoe koeboer kaja pranti
jaktine poenika enggon.
Enggon sirna moenggoeh pameradanipoen
rong prakara denja eling
ila-ila doek Sinoehoen
ngoekoen Sjeh Lemahbang dingin
wanten oepata kamanton.
Ika jen wis tedak sanga anak poetoe
kaselang hing boedi wani
kebo boele timboek rajoe
teloeng prakarane maning
emoet doek dingin wirahos.
Wirahose Soenan Kalidjaga moewoes dening kobaring Masdjid
hing sapoengkoere Sinoehoen
kaja-kaja amenangi
Panembahan doek migatos.
Patang prakara lamon wissa ingkang maoe
ja bok anaha malih
pantar ingkang kaja ikoe noeli sapa kang noelangi
reh si Njai sampoen maot.
Ja wis ora nana ingkang dadi toenggoel
toembali wong Pakoengwati
tjasse Panembahan Ratoe
Goesti Allah ngawikani hing karsane Ratoe Tjarbon.
Lami-lami ana soemoeloer arawoeh
madja Djeng Wali pawestri
Njai Gede Pantjoeran rawoeh
poetra nipoen Soenan Teigading
ngoembara rawoeh hing Tjarbon.
Pan Kalangkoeng minoeli salenggahipoen
dening Ratoe Pakoengwati
KanDjeng Panembahan Ratoe
angabekti poedji bakti
doemateng Djeng Istri kahot.
Dening Njai Gede Pantjoeran sepoeh
toer lampah Wali singgih
tereh hing Wali kang makboel
salaming linggih wasi
hing pradja datanna enggon.
Moela-moela aneng Toeban hing dalemipoen
hing Depok kang den wastani
Pantjoeran pramilanipoen
katelah nama Djeng Njai
Gedeng Pantjoeran hing kono.
Noenten pinda hing DJapara kan sineboet
depoke karangkamoening
lami-lami pinda nipoen
hing madoera milakoni
Njai Gedeng Sampang Boja roro.
Noelja pinda ing kadjonga pinggir laoet
mila katela kang nami
Gedeng Kadjongan kang lihoe noenten ngoembara ana hing
Pakoengwati namaning gon.
Minoelja-moelja dening panembahan Ratoe
mila katela kang nami
soesoeloere kang woes lampoes
mila dipoen woeri-woeri
kinarja toembaling Tjarbon.
Sapoetrane sami dadalem hing rikoe
karang ingkang den wastane
Karang Pasardawa hoeloe
djaba koeta lor kang nami
karanggetas gatining wong.
Dipoen kardja ing panah kang dadi langoen
dening Ratoe Padjoengwati
marmaning kadja poenikoe
tengane hing Tjarbon dadi
kalilip bantjana wadon.
Ija ikoe kang nama Njai Gedeng Dempoel
ja angaroe anak poetoe den niroeti
sedja araraton akoempoel
hing desa Bakoeng prawani
adir-adir kang balo wong.
Saoli-oli wong tatanggane akoempoel babarissab
Sawatiwis oemboel-oemboel waring moentjoel
Ngiroepi bala winoeri
Geger gentoer ing wong Tjarbon.
Ja Ki patih hing Tjarbon kalangkoeng rengoe
reh ika kang dadi Patih
ing waktoe samono ikoe
Patih Roedamada sakti
dados ban nemban ning Ratoe Panembahan Pakoengwati
mila rengoe hing borodjot.
Bebet Padjoenan maoe Nji gedeng Dempoel
tjoeplak andeng-andeng iki
pramila Ki Patih maoe
woes linggar angloeroeg maring
Bakoeng gogombol den tindjo.
Pan den tindjo njata orana dinemoe
pansamja boebar njingkir
ming alas DJoenti anglaroet
doepi ikoe den loeroegi
hing DJoenti tinemoe kosong.
Lintjak-lintjak bala Dempoel genja laroet
raraton ika ana hing
Kandangoer doepi kroengoe
dening Patih Pakoengwati
Roedamada dan tinindjo.
Ika maring kangdangoer pantinemoe soewoeng
tegane pada babalik
hing oedjoeng tanala ikoe
pada parangsawatawi
tan dangoe pad amboros.
L A D R A N G
Gennja boebar angili pada aningid
hing goewa-goewa
sakedap akempal maning
jen koerang sangoe ikoe pada bebegah
sing gampang katoengkoel ikoe den ambil
angraradja dadi geger tepis wiring
ja hing Tjarbon pada ngiliake njipar.
Singlar saking prenahe angoengsi poeri
ja hing Tjarbon koeta Tjarbon masi kikib
ratoe Tjarbon kang hing ngoengsi hoeng ngaoeban.
Patih Roedamada miwah Mantri-mantri
amantjalang
lie amboeroeh kidang kantjil
akeh kena kang kari masih akatah.
Ingkang kena woes den asrahaken maring
Ki Katandan
kinen lamong kang rawati
hing pandjara sineboet goning pandjara.
Doeroeng ana benteng doeroeng ana boei
doek samana
pan doeroeng ana Walandi
moeng sineboet kang njekel kanda wariga.
PaDjaksane hing Kadjaksan pan alinggih poetoe nira
Ki Roedamada kang nami
Djaksa Soemirat kang andarma watjana.
DJan poerwaning desa Kadjaksan sajakti
poetra wajah
Pandjoenan TJaroeban kali
poetra wajah Ki Arja Menger Kadjaksan.
Arja Menger kakange maoe Djeng Njai
Njai Pangalang
ika ingkang woes sirna lalis
Arja Menger koewi ramane Pangeran.
Ja Pangeran Palalanon koewi tjoewan
ja kasilib
akeh njana
jen Palangon sinenggi
lamon ikoe oegjan Pangeran pandjoenan.
Kalesanjata Palalangon kang sajakti
wong Kadjaksan
ingkang doewe toenggal Djati
krana Pangeran Palalangon ikoe njata.
Ja poetraning Pangeran ingkang nami
Arja Menger
doepi doenane kang asri
Pangeran Pandjoenan kardi pakirnan.
Wringin pitoe kang linangawan ningsih
doekan emah
kasosetapan banting diri
doepi soemala mantoek Ardi Amparan.
Dan warnanen wargane ija Nji Dempoel
ingkang amsi
wangoen geger hing nagari
saja dangoe saja katah amarambah.
Kotjap kena sapoeloeh mangka ngoentjoeli
sewoe mana wesa
kena satoes amontjoeli
sewoe mana wesa dadi djalma pan sadela.
Endas merang tinjgel ika anoeli
dan sinebar
dadi bala woes barketi
kawalahen polahe Ki Roedamada.
Dadja matoer popojan hing KanDjeng Goesti
Panembahan amit asih ahoebing
Nini-nini maoe Njai Gedeng Pantjoeran.
Kang dadalem
hing Pasar dawa anenggi
angandika
Nji Gedeng Pantjoeran aris
poetoe nisoen den pratjaja ing Allah.
Ja si Njai mengko kang makseni sidik
sapa-sapa
tawelak maring Jang Widi
tangtoe hing mengko ana kisabing Allah tangalah.
Adja soesah den loeroenggi den perangi ila-ila
hing Tjarbon perangnga dadi temahane
ora-oeroe tamboehing sedja.
Hing sandenge wong Tjarbon perang tan dadi
mangsa sida woes ila-ila hing wali
moeng salelebon hing bodo ngalatak.
Amantangoeb karoewan kang den oengsi titenana
embok si Njai akitib
dening anak poetoe sing amenangana.
Menangana perange wong Pakoengwati doegi bindjang
teka maring djaman akir
jen mengkono bae jen perang prajoena.
Ja ta marem Panembahan ingkang pikir moewa ika
ki Roedamada Patih
samja sedja Pratjaja ming Nji Pantjoeran.
Samja etja-etja hing arjo poeri ora lawas
bala Dempel soegih wani
sedja bedah koeta Tjarbon den djoedjoega.
Ambel soera diksoera pating padigdig
edir pada atimboel bodjana koelit
soegih baris ikoe kang bala tjitjip tan.
Mila angka soemedja angaroboki
pareng praptahing marga bebaneran ning
sokalila Karanggetan kasasmata.
Kang pangaroe kang bala tjitjiptan sami poelih merang
sakeng bradja wesi sami
getas marepel estoning tanpa agoena.
Ingkang bajoe lesoe kade den lolosi angganira
liren gelar aneng siti
adan tandang Ki Roedamada sawaktja.
Bala Dempoel prasani dipoen keriggi
ming ngajoenan kinen tobata
prasami sira ikoe adja ilok gawe dora.
Maring Ratoe lah ikoe marganing dadi soeka lila
atining wong kang andjilib
sirna poerna tan nana doerha rantjana.
Gedeng Dempoel hing ngapoera hing Djati sami boebar
mantoek maring prenah lami
datan arsa soelaja kersaning Nata.
Ja wis ten tre orana koena-oeni sirna baja
doerbala ngaoebing Wali
Wali Tjarbon ingkang woes polipoering.
P OE TJ OE N G
Wantoe-wantoe hing ngagesang koedoe nemoe ingkang
kasoesahanganta
sapira lawase patang poeloeh woloe tahoen ikoe ana.
TJotjobaning pekir hangoela kaoem Masdjid agoeng
kabarpoentjaki ingkang katoenan
geni saking sabrang kidoel sing walahar.
Geger kaoem pan samja rineboet-reboet
Ki Lebe Doeliman
tandang ngoendjoekaken kotjor
Marbot Kamdjah sabatoere ngerab toja.
Modin Hoesoep sabatoere pada nawoer
aken lemah ika mambrih ming geni matine
pan katoedjoeng para Lebe sing padedesan.
Panembahan doemoeloer ika saredjo
jen kawangoen limas
mengkamewahan empere
sakoebengi dadi soerambinira.
Lan pintoene kamewahan bata mempoer
kinanea kang moengal
lan malih paimamame
pan ginatra doendjoeng hadi tanpa talaga.
Miwah djadjantoeng tanpa pisang ingkang moengoep
darapona dadja
hing ngadining sasangkalane
bata moengal-mangil mangoepkang sasmita.
Ja woes Djengger poelih sja woe-woe abagoes
loentane alempah
kawoeri-woeri Djatine
tapaken para Wali kang sasanga.
Menoeri woeri dening anak poetoe
ardjaning pakoedjan
tilase hing loeloehoere
ingkang sampoen sirna sampoerna soekasma.
Bab hing seseban ming Mataram maski lakoe
medjang naban warsa
naban moeroed pan sakehe
para Ratoe Noesa DJawa hing Mataram.
Pan mangkana adate hing naban tahoen
salamining gesang
ora nana hing tjoetake soemambah karahardjan hing Mataram.
Pramilane hing Tjarbon toehoe rahajoe
krana toemarimah
manah soekoer sagedene
beda Banten kaselang toempoer sakada.
Sabab kirang hing manah soekoeran nipoen
ja wai waspada ngisab hing napsoe samini
spa soekoer winales goena waloeja.
Sapa koerang soekoere winales toempes ora nan lijan metoe
sing ngawakee dewek
Goesti Allah pan ora anganihaja.
Sahalame djeneng Panembahan ratoe
seba ming Matram
ora nan aroeng anane
moeloes moedjoer kang basa prasetja waktja.
Soenan Mataram pan tan nana ngaroe biroe
dennja nganggep anak
Mas Tjarbon labda karjane
Hing Mataram katarima djar samadja.
Ra koerang ora loewih dennja ngoeloen
mila katarima
doemadi ing salamete
satoewoehi anak Mas
Tjarbon rahardja.
Sakarsane sabarange kang winangoen
boten nana tilar
Soenan Mataram rempagi
mangkana kang dadi slameting lampah
moenggoeh jang widi karsane
singnga asta lahir batin tan beda.
DANDANGGOELA
Awong dening kang rinembangan njoeloeri
Panembahan noe ikoe kang wajah
kang woes kaseboet namane
Pangeran poetra Soenoe
poetranipoen Pangeran Dipati
ingkang Sedanggajam
ingkang den angkat loenggoeh
deneing Soehoenan Mataram
kkrana waktoe samono ngadeging Ngadji
koedoe saking Mataram.
Ingkang ngadekaken lilinggih hadji
Hadjir Mataram ingkang anama
Pakoenagara djenenge
ingkang ngistren Ratoe
Tjarbon ingkang nama winoeri
Panembahan Girilaja
kang mangke toemoewoeh
sinakoli mangkoe redja
pon katiti sebane dateng Matawis
kadi kang sampoen seda.
Papatihe Panembahan mangkin
Kang nama Ki patih Soeminingrat
ja ikoe estoe poetrane
Ki Roedamada maoe
winoeri-noeri ing Toenggaksemi
moelane pinaraban
Soeminingrat waoe
ramaning Djaksa Soemirat
toenggal brondjot Pandjoenan ingkang gaganti
hing linggihe Sang Nata.
Ja Sang Nata anjar hing Pakoengwati
Pangoeloene nama Ki DJalila
ingkang mangen bargamane
wakil toelaking Ratoe
aneng Tjarbon nata gami
poesakaning Walijoellah
maring anak poetoe
hing Tjarbon nagara djimat
atoembaling noesadjawa kendoeng kikib
koeta Tjarbon waloeja.
Waktoe ikoe ja mati akikib
koeta Tjarbon masih narodja
adi toewoe sakoebenge
tan ana doerga ngaroe
kadja gelare kang roemihin
DJawa Goenoeng kaporba
katiti angoeloen
sinakala tiwa-tiwa
nagara goeng Mataram pon anglilam
ing Tjarbon jen gaweja.
Andel-andel sinarodja Pati
Seminingrat lan DJakasoemirat
Kanti tanda warigane
miwa kang naminipoen
Kjai Kandoeroewan pan toenggil
barandjo ating Pandjoenan
wandoedaji noepoen
mangka taliti Koeningan
Arja Salingsingan kang pinangka dadi
andjeneng pandelengan.
Doepi ingkang dadi Tadamoei ikoe brandjotting karangkendal
Ki Goesti parna poetoene
kang dadi mantoenipoen
Gedeng kodokkan Abdoelkapi
Abdoelkapi kang sadja
dingin mantoenipoen
Ki Pati Keling doek koena
pan karoeroe wong betjik ngoepadeni Hadji
pramila winoeri lenggah.
Awon dening ingkang hing angken linggih
Arja DJagasatroe ja ika
Dipati OEkoer kang ngenem
toer dadi marasepoeh
krana Poetri OEkoer kang nami
Djeng Njai Mas Kirana
den garwa poenika
dening KanDjeng Panembahan
malah midjosaken poetra kakalih
Pangeran Anom kang seda.
Lan malije Pangeran Masa Pakoengwati
ana dene garwa Panembahan
kang soewanengge asalle
saking sabrang kang metoe
saking panagara Soerati
nami Njai Rara Kreta
ingkang amoerwa doesoen
nama desa Karangdawa
malah Njai Rara Kreta amoetrani
Pangeran Sepoeh adja.
Mangkana Panembahan Geri nenggi
agoeng poetrane
ingkang estoe Radja Soenoe
sami kasoekan kramat
boja kenging den nina hing sapadaning
toewoe atena walat.
Ja moelane karoeroe desi nadjen
adja dja maning jen toemeka
lagi nijat ora bee
saking pangaroe laroet
ja Sinoehoen ingkang angahiebi
hargdjaning kapoerata
hing sawaktoe ikoe
djar si nembe tidak lima
kaja-kaja samono mengke moeraking
adening koeta redja.
S I N O M
Panembahan Girilaja ang Roeroe hing Pakoengwati
pranata mati adilad
alam Panembahan lalis
masi apembek Wali
tanpa drawaka hing napsoe
ora boedi soedagar pramila masih asepi
doeroeng ana tjina lawan Walanda.
Masih sakadar wong DJawa
Wong Soenda wong sabrang pekir
wong Arab Mandita
agama ingkang den goegoni
kang minoelka hing ngoerip
prakara agama Rasoel
ora ngadjeni doenja
dagang soedagar kakeri
kang ketengan lakoening agama Allah.
Asli teks pada halaman 123 tidak ada
Krana ikoe kakoellah
toenggal oelam ning djaladri
amoepoewa beja maning lajen karsaha.
Ora nana poepoen pasar
ora nana padjeg oerip soteh wong pagoenoengan
saking karepe pribadi
babakti hing Goesti
tan pinardi hing Sang Ratoe
lan ora winatesan
woes apa doedoene titi
ning sedekah sakerep-karep pridjangga.
Mangkana maning kang bala
sakarep-karepe ngabi
ngadjeni bandaranira
bab den pardi estoe bentan ana dangdan margi
doedoek kali wong saking goenoeng
toemoeroen bakti karja
lan soesoekane pribadi
toemandange tan den prijat dening Radja.
Kadi lakoening sideka gentoeran
ingkang bakti
anglangkoengi saking prijat
gennja pada angadjeni
hing Goestine prasami
angraksa salinggihipoen loemoe jen kasorama
dening sapantare ngabdi
balandjane sadina tjitjik barekat.
Masih loemampah banadja
ingkang den arani pitjis
timah tipis bolong tengah
awawi dipoen soendoeki
ritjik teka satitik
poesaka KanDjeng Sinoehoen
sidji rorone ana
wong tembaga gagawaning
wong dagang sing kasabrangan
masih sarwaning samending
wong Tjarbon mapan masih
langka gedong oemahepoen
naramba oemah DJawa pajon sirap pajon welit
doeroeng ana wong tjilik koeta karang.
Masih kikis lawan dadangadjaba koentaning Hadji
koeta Tjarbon pan waloeja
sakoebengi doeroeng rigrig
poesaka Soenan Djati
Pangeran Pandjoenan waoe
hing prakaraming karta
moeng den wates ambrikoeti
toeroen lima noeli den tema anggagar.
Dening karsaning prijangga
asadjen sangge sedjen sipta
kaligane ikoe bendjing
anak poetoe prasami
anjajanak maring satroe
saneke temen ningkang
prasami den pitamboeho
pamawane wong kopentjoet daaring doenja.
Pada demen malar barang
kang ora langgeng kamilik
temahe adadi oepas
anaepes hardjaning Hadji
beda doek djaman dingin
oengkara KanDjeng Sinoehoen
ora amalar doenja
nanging doenjane angrobi
ridjekene sing doenja rawoeh ngakerat.
Panembahan Girilaja
woes sipta ana kang marik
kagoengan nijat kadoenjan
nanging tan anglaksanani
panasi koendalining koetoeb
prawantoening woes katah tatamoe
kang dede Wali
sabotene angngoekad ding kaenakan.
Poetra garwa saking soenda
hing karsane mambrih soegi
asipta hing kabangkaran
poetra warga sing soerat
adat sabrang adja mambrih
soedagar padagang laoet
njoeng njeng sagongeng koela
Wangsadipa Wangsakarti
den nja anggelar sadja abrangan sinang.
Ja si wantoe Panembahan
sarosane wong sawidji
apa maning woes abenggang
kalawan sobawa Wali
membering-membering meminggir
kagoemris benaning lakoe
lan Panembahan Awal
doepi Panembahan mangkin sabawang soemilir hardjaning kiwa.
K I N A N T I
Hing waktoe samono ikoe koesonja Banten kang dingin
mralaloe kisah ming Ngarab
nani Sangeren Kanari
minggah hadji sina kangsal
idine Radja hing Ngarbi.
Soeltan Mekah paring wahjoe
lamon Pangeran Kanari
la jen djoemenenga Soeltan
ana hing Banten nagari
serta sinoenggan Radoekan
Poesakane nabi Brahim.
Pramila samantoekipoen
ika Pangeran Kanari
meperkaken koela warga
ngistreni angangkat diri
pjambeke djoemeneng Soeltan
ana hing Banten Nagari.
Tan kaja Mataran rengngoe
ora narima hing Djawi
jen ana anana Soeltan
kang sanes saking matawis dadja rika maloeroengan
sedja ngimper Banten Adji.
Wong Banten degeng hing woeroek
doega prang salami-lami
Banten lajan Mataram
lawas-lawas ika noeli
ana panjapi walanda
kang nama Kapitan Moergil.
Ingkang bisa ngoeroes-oeroes
wong perang doemadi mari
sabab Banten den parijat
deng Moergil kinen njahisi
petoegoer aneng Mataram naban taoen ganti-ganti.
Dropan toeloesa angratoe
adja na sawidji-widji
doepi Mataran den prijat
kine narimah doemadi
Soeltan ning bala Soeltan
Banten njaosi pakemit.
La ikoe matganing oeroes
Banten kalajan matawis
ora kaja woesing kreta
walanda minta oepahing
angarta prang neda kongang
adodok aneng batawi.
Soenan Mataram doemoeloer
Soeltan Banten angrempoegi
lah ikoe awiting ana
Walanda aneng Batawi
pan den nidep toewa-toewa
dening para Ratoe Djawi.
Lan djoemeneng Goebenoer ikoe
amiponi hing Batawi
lir kamandi soemelap
Ratoe DJawa doeroeng ngarti
hing gatrane samana
jen akir dadi kamandi.
Asli teks pada halaman 129 ora nana
Masdjid Agoeng Banten ikoe
nalika binangoen nenggih angleresi babad djaman
sewoe limang atoes nenggih
tigang dasa kalih warsa
poenika kadining pelhing.
Doepi moela-moelanipoen
Walanda aneng Batawi
waoe ingkang pranama Moergel nenggeh angleresi
babad djaman kalih nira
sewoe limang atoes warsi
poendjoel tigang dasa tahoen.
Poenika adining peling
doepi Tjarbon doek samana
masih Panembahan Giri
nasi katiting ming ngetan
soekoeran manah loemiring.
Lan ning Tjarbon masih hardjoe
doeroeng kaslapan Walandi
doeroeng ana wong pantinan
koeta Tjarbon masih kikib
ngoebenggi sahardja poera
tengreme wong Pakoengwati.
Warnanen inkang winoeri-woeri
Djeng Soehoenan Djati ingkang tadak
ingkang mrena aneng Tjerbon
sinerat saking loehoer
martabate agoeng kang Wali
ja Sjeh Wali Akbar
sinebet Sinoehoen
doek gagarwa djadjaka lara
Nji Mas Babadan gaboeg boka moetrani
takdir Allah tanggala.
Doepi garwa ingkang amoetrani
Njai Rarapi poetranira
Sjeh Datoek kapi namane
kakalih poetranipoen
kang satoenggal den paparabi.
Pangeran DJakalan
kang sinebat
Pangeran Sedanglaoetan
kang sirane hing Moendoe lan Iboeneki
Rarapi pon ning kana
boja wonten tadakaning woeri
doepi kang mrenah hing tedakanira
poenika kang mijos
saking Padjadjaran waoe.
Kawoenganten ingkang moetrani
istri ingkang namne seneboet
Ratoe winaon kang krama
wong Agoeng Sabrang Pangeran Atsangin
marenah hing poetranira.
Ratoe winaonika angadeni
Pangeran Sebangkingkin ika
kang mrenah ka Soeltanan koelon
hing Banten Pradjanipoen
doepi garwa Sinoehoen Djati
ingkang saking Mahostikta
poetra Tepas nenggoeng
istri nami Ratoe Ajoe ingkang krami
wong agoeng saking Sabrang
Ratoebagoes Pase kang pranami
amarena agoeng prasoetanira
ika Djeng Ratoe Ajoe
anggadeni ika kang nami
Pangeran P)asarejan
ikoe kang niro eroeh
wiwinihing ka Soeltanan
ingkang ana hing Tjerbon ika toeroening
Sarip Hidajatoellah.
Ika sjid Sjeh Akbar kang dadi
kang djoemeneg Ratoe hing pakoedjan
ija dening pangangkate wong somas ija ikoe
koela warga Pandjoenan jakti
Djeng Pangeran Pandjoenan
poerwa kala rawoeh
kalih raji Rara Bagdad
apa dening kang raji Sjeh Datoek Kapi
sarta kawoela bala.
Angrong atoes sawidak siki
poendjoel nenem balanja kang tiga
ja djedjeg domas djoemlahe
poendjoel sidji ing ngitoeng
maring Djeng Pangeran dadi
samja golong DJamah
maring DJang Sinoehoen
saroepaning koela warga
agoeng alit sadaja den imponi
denira Djeng Soehoenan.
Den moemoeli hing ngageng kang ngati
sinoeng nama gegeden sadaja
waneh kapatijan mangke
maneh ingkang Toemenggoeng
ana ingkang loenggoeng Dipati
pon kawoela warga
pandjoenan kang rijoeng
hing saDjenggere Soehoenan
ngadegaken agama Islam Pakoengwati
menggeh doek ing ngistrenan
Djeng Sinoehoen doek djoemeneng Narpati
hing ngistrenan anang Tjerbon Girang
wilajat pandjoenan moeleh
aken toewoe tahajoe
amangoenaken ika sapoeri
dalem Agoeng pakoedjan
miwah pintoe-pintoe
kantaning pintoe sajastra
kiloe garba kita Dalem Pakoengwati
pangrengganing Pandjoenan.
Doepi kita Tjerbon kang ngoebengi
saking gotaka kasonejan
ngoelon mengkoe Palosaren
aloenta moeng ngaliripoen
pakiringan ngetan doemoegi
gotaka DJagabajan
natas ngetanipoen miminggir Kali Pabejan
ngidoel tepoeng koeta nagara Pakoengwati
pangrenggan ning wong Demak.
Apa dening hing pasang pasoeting
lemah doewoer ngaloen naloen miwah
pasar miwah sabandare
ingkang soeka maleboe
hing katandan miwa marga-margi
poenika Soeltan Demak
ngabakti hing Goeroe
amangoenaken kang gadang
Astana geng toekang asal Madjapahit
Raden Sepet agoenia.
Goena karja koeta samaptaning
kenek kipoen limang atoes sawidak
sing Demak amoeleh Tjerbon
salanggahe Sinoehoen
malah ika Poetri ngadanti
ingkang nami Ratoe Njawa
katoer hing Sinoehoen
kinarja mantoe poenika
pinanggih jaken kalajan poetra Tjerbon nami
Pangeran Pasarejan.
Lami-lamining adjatoekrami
noeli hika mijosaken poetra
nenem katahe poetrane
sawidji hing namanipoen
Raden Kastrijan kang nami
agarwa ing Ptadja Toeban
ping kalihe ikoe
hing Losari djoemeneng Panembahan Losari
Ratoe kakadijasa.
S I N O M
Ja ikoe kang langkoeng goena
katjarita oekoer roekoe beras saelas kinarja
gadjah sakandange dadi
tarkadang kajoe Djati
den tjekap babar pisan
kaliogane waoe doemadi
poen oekiran karsane kang mangoen goena.
Adja salah samja ingkang
djeneng Pangeran Losari
doedoe kang den petek ana
hing palosaren sajakti
doepi ingkang sinare hing
palosaren kang saestoe
pan koelawarga Pandjoenan
kang dingi dipoen wastani
Pangeran Beken santananing Pandjoenan.
Dingine awangoen karja
ababak tanah Losari
ija ikoe kang amoerwa
mila kaseboet nami
Pangeran Losari mashoer
anoet namaning jasa
nami Pangeran Losari
doepi wapat Pangeran Reken poenika.
Doepi lininggihjan
hing Panembahan Losari
ingkang wajah Soesoenan
ingkang djoemeneng Losari
meng sapandjeneng lalis
tan loentah mantrtaning Ratoe
kaping teloene poetra
hing Pasarejan kang nami
Pangeran Dipati Tjerbon kang sawarga.
Sadangkamoening teleran
Radja Wali Soenan Djati
ingkang toemoewoe marena
ana hing Tjerbon nagari
wiwini mantra Kadji
aneng Tjerbon gelaripoen
kaping patipoen poetra
Pasarejan ingkang istri
nami Ratoe Mas kang akrama aneng Toeban.
Ping limane Ratoe Mas kang akrama Toebagoes adi
nagara mangke djadjahan
Banten toenggil koelo wargi
Pandjoenan hing ngrasri
kaping nem kang poetra ikoe
Pasarejan kang nama.
Pangeran waroedjoe adi
pan mangkana djoemeneng Pangeran Sadakadjeman
Sindangkamoening poenika
ginadang linggih Narpati
sasirnane Djeng Soesoenan
mila aloenggoeh Dipati
sampoeni ika akrami
poetranipoen Ratoe Ajoe
ingkang namining wanodja
nami Ratoe Wanawati
apoepoetra titiga nenggeh kang nama.
Ratoe Sewoe kang wanodja
doepi kang djaler anami
Pangeran Mas ija ika
ingkang atampi nagari
saking kang joejoet Adji
djeneng Panembahan Ratoe
ing Tjerbon sabab ika
kang rama Sidangkamoening
soemerene roemihin swarga Soehoenann.
Apa dene ingkang ejang
waoe Pangeran Pasarejan
pon inggih seda roemijin
swargane Soenan Djati
pramila tampi mring joejoet
kang wino iri doerijat
hing nagara Pakoengwati
koeta Tjerbon masih genggeng manggeng barkah.
Doepi kang raja Panembahan
kang nami Pangeran Manis
doepi raka sing ngampejan
poenika sinoeng lilinggih
hing Gebang Ratoe kakadi
sineboet hing namanipoen
Djeng Arja Wirasoeta
tambak prawira matawis
sinoeng tjangkok DJawa goenoeng Pagebangan.
Lan Dramajoe kinen siba
hing gebang njangkoka maring
Djeng Pangeran Wirasoeta
doegija salami-lami
tjinarita hing goerit
KanDjeng Panembahan Ratoe
Hing Tjerbon mangkoe redja
Sasirnane Soenan Djati
Angsal krama Poetri sing nagara Padjang.
Poetrinipoen Soeltan Padjang nenggeh ikang akakasih
Ratoe Mas Goelamporaras
Prameswari Pakoengwati
Panembahan Pakoengwati
pon nenem hing poetrinipoen
nenggeh ingkang anama
Pangeran Sedangbalimbing
lan Pangeran Arja Kidoel kang laksana.
Laksana andikep matjan
dipoen kempit kdi koetjing
lan malih poetra nata
ingkang kasebat hinmg nami
Pangeran Wiri nagari
lan istri ingkang winalangan
Ratoe Ranamanggala
katela namaning laki
krana ikoe Pangeran Ranamanggala
poetraning Sedanggaroeda.
Sendanggaroeda ikoe poetraning Pangeran Ageng kapoetran
hing Ratoe Ajoe poetraning
Soenan Djati kang laki
Ratoebagoes Pase waoe
ketang toenggal teleran
ping limane poetra Adji
Panembahan ratoe kang wina jang hardja.
Lininggihaken ning nama
KanDjeng Pangeran Dipati
Tjarbon ingkang Sedanggajam
mila lininggih Dipati
krana bade njoeloeri
Panembahan sirnanipoen
soepados takdiroellah
datan kena hing ngowahi
enggal-enggal somala he Sedanggajam.
Tilar poetra kalih noenggal
ingkang istri Ratoe Poetri ingkang djaler Pangeran Poetra
ja ikoe kang gadang bendjing
njoeloeri salinggihing
hejang Panembahan Ratoe nenggih
doepi poetra pamekas
Panembahan Ratoe nenggih
istri Ratoe Aingawaningjoen kang nama.
K I N A N T I
Awit Panembahan ratoe
hing Tjarbon anjanjoeloeri
wilajat joejoet soehoenan
martabati saking dingin
doek wangsite wali inkang
nabda hing Ki Karawang betjik.
Geweneng wates lah ikoe sing Karawang ngoelon dadi
Ki Mas banten amoerbaha
sing Karawang ngetan dadi
Ki Mas Tjarbon Misesaha
Poesakaning Radja wali.
Lah ikoe marmitanipoen
Panembahan Pakoengwati
soemoehoed datan langgana
hing Banten mangkana oegi.
Panembahana Soerasowan
tan sedja langganeng wisik
ora kaja kapisandoeng
wong Mataram ngaroe kapti
koemoedoe sanoesa DJawa
kinen tiba hing Matawis
wong Tjerbon wong Banten ika
den pardi hing saban warsi.
Sesebaning para Ratoe
naban Moeloed ming Matawis
Soenan Mataram amboerak
pala karta Radja wali
kang djeneng Ratoe poenika
jen boten idin Matawis.
Doepi Tjerbon sedja anoet
aseba dateng Matawis
estoening manah soekoeran
tan nan lijan kang kahesti
anging Soenan Kalidjaga
kang ngahoebi hing Matawis.
Mangkana pangidepipoen
Panembahan Pakoengwati
marmaning salamet lenggah
sirna ingkang giriroesit
barkah hing manah soekoeran
Jang Widi kang andoeloeri.
Doepi Banten datan hanoet
hing palakarta Matawis
atilan manah soekoeran
kadoega dipoen perangi
wadja bala sing Mataram
aprang ja hing Banten nagari.
Lah ikoe marmitanipoen
Panembahan Banten lalis
kaetang seda hing rana
mila katela hing nami
Panembahan Sedangrana
doepi kang poetra loemari.
Nani Pangeran Kanantoen
paladra loenta kadji
maring Baitoellah jaika
besoek abalike saking
Mekah noeli ngadeg Soeltan
angsal idin saking Ngarbi.
Doepi samangke atoempoer
hing Banten tan nana Adji
wonten malih kang kotjap
hing nagara Banakeling
santrine ja Sjeh Lemahbang
andabeni mana soelit.
Sadjane angaroe biroe
maring Ratoe Pakoengwati
nenggeh ika kang paparab
Datoek pardoek soegi sakti
ategoe nala wikrama
sampoen satata dedemit.
Moelane sadja angaroe
doemeh goeroene alalis
wong Tjarbong kang amradjaja, sedja mangke angajono
dennja djadjal tanpa rowang ngediraken raga sakti.
Hestoe tegor goemaloedoeng, tan nana bradja nedasi
pareng nalika samana
Panembahan Pakoengwati
karsa ngoedjoeng hing Astana
oepatjara dipoen wangking.
Marapit miwah panglondjor
ikoe katjarita kongsi
poepoetjoeking oepatjara
woes ngandjik ana hing margi
bebeneran Wringin DJembrak.
Panembahan dereng midjil
ora ganti datoebaroel
angadeg amalangkerik
angadangi oepatjara
aneng tengah-tengah margi
gegering kawoela bala
jen ana digdja ngranohi.
Siningkeraken tanpoeroen
ja si wong nadja ngajoni
patjek wesi malang dalan
wangkeng kadi toengga wesi
gegering kawoela bala
jen ana digdja ngranohi.
Para kapetengan oemjoeng
alok lamon nemoe kardi
oemrengging geger gentoeran
kapiarsa hing Sang Adji
apariksa ana apa
ing ngarep pating barigi.
Kadjineman atoeripoen
wonten tijang malang moengkir
angngambengi lampah nata
siningkir tan arso ningkir
pateng djanget kadi tosan
wangkeng patjek wonten siti.
Panembahan adan ngoeloeng
ngakeng doehoeng woes tinampi
dening Loera Kapetengan
tan na dangoe ika noeli
doehoeng masih wawarangka
sinoedoekaken toemoeli.
Hing djasmanine Datoekpardoen
mati ngadeg tanpa kaning
opjak lamon njata pedjah
dan tinampakaken aglis
Lebe Joesoep kang kinarsa
amoelasare kang majit.
Panembahan loesita sampoen
dateng Astana lastari
akotjap ika koernapa
kinoeboer witaning margi
tan soewe diragenak ana
hing marga kadi doek oeni
datan ana bentinipoen
kalajan djaman Soesoenan.
Jen noedjoe rijaja ketjil
anna hing masdjid nagara
doepi hing masdjid rijajagoengnge
ana hing Masdjid Astana
masdjid astana poenika
kantjoehe Ki Marbot Goesa.
Lawan Ki Pangoeloe Karawis
doepi KanDjeng Panembahan
jen noedjoe woelan sapar re
sami boebar seba ngetan
hing nagara Mataram
atjaos hing niplal Moeloed
ana hing Pradja Mataram
bakda iplal noeli pamit
nabam tahoen pan mangkana
narima soekoer hing Manon
datan ana kara-kara
rahajoe hing ngagesang
lampah pangiwa lastantoen
tenem toewoeh pasawahan
apa sata Soenan Djati
mari winori-nori hing lampah
wong sasawah sakarepe
tan den pardi hing padjegnja
mangko salamet ardja
panen pada atoer-atoer
samoeloeng-moeloenging bala.
Wong babakti tan den pardi
den oembarena hing bala
opra den petel magawe
saeling-elinging bala
kang pada toer den poepoe
wong dagang ora den beja.
Sakarep-karep ping ngalit
jen gegel maring bandara
ora den pardi akehe
ora na dangdan dadalan
dangdan kali tan nana
koeta Tjerbon masin kempoet
pangrengganing Soeltan Demak.
Kandeling koeta kadoegi
kena den go djadja raoenan
ngerap hing loehoer koetane
saketeng hing DJagabajan
madep maring Astana
ingkang joejoet Djeng Sinoehoen
doepi pintoe Kasoenejan.
Ika ingkang angadepi
maring Moendoe Djeng Pangeran
Sedanglaoet Astanane
boborotan koelon troesan
kang maring Kalidjaga
pamalaten GrenDjeng Hetoek
Ki Gedeng Kagok santana.
Wetan lor boboratan ning
wong dagang paraoe teka
sakamja-kamja lakoene
doeroeng ana tjoeke beja
kang aran wong mardika
tan ana pinarding Ratoe
moeng sakoloere prijangga.
Amoeng ingkang aran abdi
pangoenoengan dipoen tata
saban tahoen pakmite
saban tahoen bakti nira
tan den pasti agengnja
istoe Ratoe Adil loellah.
Wawateking Radja Wali
ora meting pengasilan
apa satekane dewek
dagang maning jen ijaha
djadjaloek lagi ora
amoeng kang den roeroe-roeroe
babakti maring Jang Soekma.
Loemoe sisip pasa mending
tobate langkoeng nasoeka
sarta lawan bratapane
atiwa-tiwa kang Ejang
Soesoenan Walijoellah
KanDjeng Panembahan Ratoe
remaning Karamatoellah.
Boja karsa nalikoeri
hing rerkan Padaleman
ja sote mageng kadaton
lan amengkoe oepatjara
pangrengganing koela wadja
sing Padjadjaran goemoeloeng.
Saking sabrang koenta wiri
angoerip-oerip wong DJawa
Tjarbon kang tembe mrintese
lami-lami saja hardja
lakoening kaoeripan
sakadar-kadar ing rikoe
djoemeneng kang panaraga.
P A N G K OE R
Melar kreta hing pakoedjan
pagoenoengan para Koewoe kabeh ngabdi
katiti amating Ratoe doepi Dalem Koeningan
waktoe ikoe amogolle maring Ratoe
tan karsa lamon ngabdija sedja angratoe pribadi.
Anggepe djalma Koeningan
ija soteh maoe doek soenan Djati
kita seba maring goeroe
doedoe seba ngawoela
doepi iki pan woes sirna
Boeroe misoen apa gawe kita seba
ming Tjarbon den tita ngabdi.
Kawarta dateng pakoedjan
wong Koeningan mangkana kang pamilih
adan pinoetoesan goepoeh
Kjai Patih Roedamada
kang kinarsa mitoetoer rana oedjar kang aloes
hing sirnaning Padjadjaran
sapa ingkang anjo eloeri.
Kon isep jen Tjarbon ingkang
dadi soeloer hing pakoewan saiki
pijambake koedoe manoet
kartaning wong pakoedjan
ja ta Pati Roerdamada hintar sampoen
doemoegi datang Koeningan
dawoehaken timbalan Hadji.
Doepi sahoering Kadjenar
Padjadjaran sampoen merad alalis
tan wonten pitoengkasipoen
lampahing Karadjahan
angaDjawi idep kita wong ngaroeroe
samangke goeroe wis asirna
apane kang den bakteni.
Dan ki Patih Roedamada
bebet Pandjoenan tan kena mjarsa angling
pedes swara noelja timboel
ing ngadji dadak sara
menjat ngandak-njandak Arja Koeningan den doebroek
ora kajane Ki Arja washita hing soeraweri.
Anjebrak lan djalan soetra
temah loempoeh Roedamada goemoeling
woes pinandjara sadaloe
pandjarane wis kalapa
doepi daloe den wengkang poenang galoegoe
Roedamada bisa medal
sadja nigas djangganeki.
Arja Koemining tan kaja
djaka soetra hing loehoer angahoebi
kang pasoekane wong rikoe
dadja ingkang anendra
djroning djala moesna datan kadoeloe
daja Pati Roedamada
atoer oening maring goesti.
Wangsoel hing Tjarbon asigra
matoer atra saoela datan kadoeloe
noenten Panembahan Ratoe
matoes Pangoeloenira
Ki Peki Abdoellah sigra loemakoe
pon lampah mangkana oega
tjampoele tan angsal kardi.
Sampoening kadja mangkana
Panembahan karsa mijambeki
kalih tetekeng loemakoe
mangking roeroekoe loemampah
riri Djati panakawan pada noesoel
keras tangginas loemadjar pandene boja noetoeti.
Hebating kawoela bala
dening goesti woes katemoe alinggih kalijan Ki arja ikoe
pareng dedel wigoena
Panembahan malempat andjong den boeroe
sigra tinawoeran djala
malempat boemi agondjing.
Ki Arja kaDjengkang-Djengkang
bawanipoen kang boemi agoendjing
djalanipoen den tawoer
Panembahan malepat
doepi ngidek boemi miring dadja ikoe
kadjronkong kroengkeb Ki Arja
pamawaning boemi miring.
Singa boemi kang kadedekan
tapakipoen Goesti ingkang Pakoengwati
koedoe bae miring noengkoel
djala soetra tan goena
ngalor ngidoel tawoering djala aloesoed
kasele kaDjengkang-Djengkang
kroengkebe kang andjalami.
Digoelon ngetan akiteran
dangoe dangoe djala mretel amrotoli
sareng kang djala wis rempoek
Arja Kamoening nembah
inggih sampejan njata soeloering Ratoe
dede malele Pandita
kang amoerba awak aking.
Koering gegebal sampejan
pan soemoekoed sembah angabdi lahir batin
samprakawis tereh Goeroe inggih njata Wali Radja
doewa prakara djala soetra inggih poepoes
lah ikoe marganing dadja
Koeningan idep angabdi.
Papak radja Panembahan
kang aminda soehoed pawisik
doepi Talaga kehesroe
Kapetakan pon dapake Sinoehoen
Sindangkasih ija toenggal
Ki Gedeng Soesoekan kalih.
Gedeng Tegalgoel toenggal
toenggal idin saking Soehoenan Djati
doepi ika Radja Galoeh
saestoe toenggalira
Gedeng Soera miwah poenika Andjoem Njai Gedeng
Pangoeragan
pon idin Soenan Djati.
Sakatiking Tapakira
ikoe abdi amatira Narpati
kang kamilik soempahipoen
jen laga wa asoempah
Ratoe ikoe abdi amat ija ikoe
miloe wilalating soempah
hing hardjaning miloe moekti.
Kongang lamoni den nedola
hing Goesitne sakarsane aniti
lawan kongang dipoen roengroem
dening pagoestenira
kang lelegan tanpa soma
poenika taliti.
Loenta hing satedak tedak
dating Ratoe pasti amiris
angadjaba lamon sampoen
den pardika kaken nita
tjatja wadon laloerining ngamat ikoe
poenggel lamin abdi lanang
rabi mardika kang jakti.
M I DJ I L
Ja warnanen anDjenggering Pakoengwati
dennja raton-raton
ja hing doenja koe wis adate
koedoe warna-warna koemelip
ika Kjai Pali
teka mikir sentoeng.
Waktoe bebet sabrang tansah mikir
manah ngilo-ngilo
Ratoe Sabrang pada dagang kabeh
doepi Goesti kita ing riki
korap-koroe ridjiki
adan sigra matoer.
Dateng Panembahan prajogi jen mangking
prajogi samangko
kawoela ngintar
ken padagang gede
badi toeloeng gesang hing Adji
atilad tatangi
sabrang loemrah Ratoe.
Sam olih padagang ing mangken
ngriki dagang oewos
njabrangaken oewos sagedene
agoeng ridjiki angelar bati
Panembahan Adji
dadja sira goepoeh.
Beras hing wong Tjarbon den epaki
karoenge wis awon
kampil beral andamping pinggir kikisik
kawarna jen jakti padaganging Ratoe.
Nama Palidada woesing dadi
baita tjoe mahosora kaja ikoe ana kekere
tjadong-tjadong batok sawidji
basane jen ngemis kanggo amoemoeloek.
Ki Palidada sahoernja ambengis
he sidi lalotjok beras oewis aneng karoeng genahe
ana adat jen di dodol maning
kekere pon masimaredeng andjaloek.
Ki Palidada sewot toemoeli sedjane anabok
dadi kerDjeng tangane tan soewe
sdja djedjek soekoene doemadi
ngingkrang datang kenging
moedoen ika waoe.
Palidada andjirit den toeloengi
moeliji den gotong katoer sira Panembahan priksane
kekerehe ana hing ngendi
lan roepane maning
kajapa roepane ikoe.
Ja ta matoer ingkang pinariksani
kere belang kokop
soekoe tangan sami belang kabeh
Panembahan angandika riri
la iki Ki Pali
gotongen den goepoeh.
Tekakena maring lependjagi
kon tobat kon panor
lan gawaha bras ingkang akeh
sapoeloeh karoeng babakti mami
jata abdi-abdi tandang goepoeh-goepoeh.
Ki Pali den gotong aglis
sarta lawan oewos
ja sapoeloeh karoeng woes mintar kabeh
andjoendjoeng maring lependjagi
mring sang meha jakti
Wikoe Wali Agoeng.
Ki Palidada tobat anangis
noehoen gesang ingong
kang pinoedji aris wansoekane
ija sira soen apoerani
sareng sabda Wali
ingkang ikoe.
Adan waras Palidada kadi
doek maoe dadja nor
soehoen sembah lan pangabektine
wos sapoeloeh karoeng binakti
Sang Wali mangsoeli
hing prakara ikoe.
Beras pirang pirang sira gotongi
maring arsaningngong sadja nira gawe apa mrene
Palidada nembah lingnja ris
inggih poenika bakti
nipoen Goesti Paraboe.
KanDjeng Panembahan ing Pakoengwati
kang katoer samangko
dateng padoeka Pandita Gede
barkah sampejan ingkang kapoendi
moengginja paganti
lahir batosipoen.
Sang Wikoe angandika aris
lah ikoe hing mangko
soen tarimah hing kabetjikane
Goesti nira ananging saiki
gotongana balik
beras ira ikoe.
Soening kene boja anambrih
kang para samono
manga kaja Goestimoe mrene
noeli sadja drawaka hing ngati
doepi isoen beli
jasoteh hing waoe.
Ngemis beras moeng sabatok tjilik
go tambah lajop
ora isoen ngarah akeh-akeh
ja wis pada gawanana balik
ja ta ganti-ganti
kang sinabdan wangsoel.
Pan woes katoer hing Panembahan Adji
ja ta Djeng Sang Katong
andaring ngendangoe kandikane
atema aning kana angking
ja wis prakaraning
dagang ikoe woeroeng.
Adja sido woeroeng ngena gelas
kita aneng Tjarbon
ora kena dagang goena gawe
ija ikoe ingkang dadi wangsit
ejang Soenan Kali
adja salah tanggoeh.
Mangsanaha wali ingkang nisip
mangsanaha goroh
mangsa pitna sabarang gawene
ja ta Palidada toemoeli
moeroengaken kardi
beras dioen oedoeng.
Kampil ingkang aneng pinggir kikisik
den noesoeng den dodol
den balaboeraken hing balane kabeh
kawalatran sagoenging mantri
sami asoekati
hing sihe Sang Praboe.
Para Boejoen samja nakseni
ken anak poetoe Tjarbon
tang kongan dagang wangsit loeloehoere
ja loeloehoere sang Radja wali
koemoedoe saDjati
ana rimah soekoer.
D OE R M A
Koe hardjaning Tjarbon watek Ratoe Olijah
tandah hing sawengi-wengi
hing masdjid sowara hing tilawat parnoedjinja
goemoeroe swarane poedji
kala samana Masdjid Agoeng noenggeling.
Doeroeng ana empere angeringanan
moera ngarep lan woeri
mawi pataka hardja
paroenggoe sarta alantjip
apa kaja dat
hing pataka hing masdjid.
Ora kaja djadeng prang saking Mataram
kang nama Ki Gedeng Enis
naban tigang warsa
kinarsa langlang djagad
kinarsa mamariksani
maring Nalendra kang kabawa Matawis.
Pinariksa banggi wonten doerga baja
koelilip njalawadi
biliana Radja
bala Radja kang lirwa
maring poerbaning Matawis
kala samana
ika Ki Gedeng Enis.
Doek pariksa hing Tjarbon amanggih hardja
sardjoening poedji masdjid
hing daloe kawangwang
dene teka bargama
hing Tjarbon ngoendak-koendaki
inggih mankenja
djoemeneng koetoeb maning.
Anoeroeni Sang Djati soen tjatjak tjoba
ja ta hing mangsa wengi
Gedeng Enis marendah
andalahi koe baroewang
hing loehoer pataka Masdjid
jen mangko tawa
lah jen njata Koetoeb maning.
Panakawan datan langgana hing karsa
kalajan lampah demit
tan nana oeninga
doerga andala baroewang
ja ta abdi sami
sapa ngakoeba hing masdjid panas atis.
Dadja boebar tan nana poeroen ngahoeba
sirep kang samimoedji
Gedeng Enis njana
jen doedoe Koetoeb Hingjang
Gedeng Enis woes lastari
lampanja kesah andjadja panagari.
Ora kaja hing Tjarbon sanget sangsaja
Masdjid dipoen tan kenging
dipoen geni salat
Djeng Panembahan soesah
Popojan datang Djeng Njai
Pangngalangalang
istri goena wit oerip
Adam ika Njai Tegal pangalangalang
nabda la ja iki
gawene wong toewa
do emadak masi ana
Nini-nini kari sidji
Djeng Panembahan
woes katingal broewang mandi
ja ana hing pataka masdjid katingal
sabda Jang Nini-nini
oedjarisoen apa
la ika si banoeana endah si Njai ngabili
wong wis toewa
ora owel jen mati.
Panembahan kang ngawas waoe toeminggal
saking djabaning masdjid
adja meloe hebang
si Njai mengko kebang
mandjing hing djara Masigit.
Djeng Panembahan ngandika ija betjik
pan si Njai mandjingnga masdjid poedjangga
manira kang neng Djawi
ngawasakon broewang
kang ana ing pataka
mangkana enggal Djeng Njai
pangalangalang
loemebet asoesoetji.
Banjoe woeloe andoetjekaken salira
saking tjadas sing djisim
sampoen sinampoerna
ingkang soesoetji badan
noenten malebet toemoeli
wonten ning Bangsal.
Masdjid Agoeng asoetji
abrebresik kang nama tindja kaliwat
hing tindja ingkang kari
moenggoeh kang babasan
manoek maboer kang sarta
koeroengan orana kari
hing tengah-tengah
hing masdjid denja noentji.
Pan aseroe swarane ingkang adan
asroeh amemelingi
ambeledoeg awijat
pamrasane kang meningi
ingkang kawengan
swarane ikoe Djeng Njai.
Pareng andjit kang swara moentjlski broewang
kang aneng pataka masdjid
mesat hing gagana
soememboer hing ngawijat
moeksa ilang ingkang mandi
sirna sampoerna
waloeka kadi oeni.
Katjarita baro ewang ingkang soemebar
moemerep pada mandjing
maring Goewa OEpas
Goewa Dalem ika toenggal
bangsa mandi lamon lalis ja makoempoelan
maring sarwaning mandi.
Woes asirna sing doenja sampoen apinda
maring kaanan latip
teges kang babasan
ora mati kewala
salin nagara kang latip
Djeng Panembahan
andarengen hing kapti.
Toemon waoe sinare Pangalangalang
Njai Dalem Pakoengwati
dening si wanodja
sina tata Olijah
roemasoek badan rokani
oraga soekma
karoe-roe istri letjih.
M E G A T R OE H
Malanipoen kaoeni
hing poengkoeripoen
koeboere Njai Pakoengwati
ana hing masdjid Agoeng
doedoe koeboer kaja pranti
jaktine poenika enggon.
Enggon sirna moenggoeh pameradanipoen
rong prakara denja eling
ila-ila doek Sinoehoen
ngoekoen Sjeh Lemahbang dingin
wanten oepata kamanton.
Ika jen wis tedak sanga anak poetoe
kaselang hing boedi wani
kebo boele timboek rajoe
teloeng prakarane maning
emoet doek dingin wirahos.
Wirahose Soenan Kalidjaga moewoes dening kobaring Masdjid
hing sapoengkoere Sinoehoen
kaja-kaja amenangi
Panembahan doek migatos.
Patang prakara lamon wissa ingkang maoe
ja bok anaha malih
pantar ingkang kaja ikoe noeli sapa kang noelangi
reh si Njai sampoen maot.
Ja wis ora nana ingkang dadi toenggoel
toembali wong Pakoengwati
tjasse Panembahan Ratoe
Goesti Allah ngawikani hing karsane Ratoe Tjarbon.
Lami-lami ana soemoeloer arawoeh
madja Djeng Wali pawestri
Njai Gede Pantjoeran rawoeh
poetra nipoen Soenan Teigading
ngoembara rawoeh hing Tjarbon.
Pan Kalangkoeng minoeli salenggahipoen
dening Ratoe Pakoengwati
KanDjeng Panembahan Ratoe
angabekti poedji bakti
doemateng Djeng Istri kahot.
Dening Njai Gede Pantjoeran sepoeh
toer lampah Wali singgih
tereh hing Wali kang makboel
salaming linggih wasi
hing pradja datanna enggon.
Moela-moela aneng Toeban hing dalemipoen
hing Depok kang den wastani
Pantjoeran pramilanipoen
katelah nama Djeng Njai
Gedeng Pantjoeran hing kono.
Noenten pinda hing DJapara kan sineboet
depoke karangkamoening
lami-lami pinda nipoen
hing madoera milakoni
Njai Gedeng Sampang Boja roro.
Noelja pinda ing kadjonga pinggir laoet
mila katela kang nami
Gedeng Kadjongan kang lihoe noenten ngoembara ana hing
Pakoengwati namaning gon.
Minoelja-moelja dening panembahan Ratoe
mila katela kang nami
soesoeloere kang woes lampoes
mila dipoen woeri-woeri
kinarja toembaling Tjarbon.
Sapoetrane sami dadalem hing rikoe
karang ingkang den wastane
Karang Pasardawa hoeloe
djaba koeta lor kang nami
karanggetas gatining wong.
Dipoen kardja ing panah kang dadi langoen
dening Ratoe Padjoengwati
marmaning kadja poenikoe
tengane hing Tjarbon dadi
kalilip bantjana wadon.
Ija ikoe kang nama Njai Gedeng Dempoel
ja angaroe anak poetoe den niroeti
sedja araraton akoempoel
hing desa Bakoeng prawani
adir-adir kang balo wong.
Saoli-oli wong tatanggane akoempoel babarissab
Sawatiwis oemboel-oemboel waring moentjoel
Ngiroepi bala winoeri
Geger gentoer ing wong Tjarbon.
Ja Ki patih hing Tjarbon kalangkoeng rengoe
reh ika kang dadi Patih
ing waktoe samono ikoe
Patih Roedamada sakti
dados ban nemban ning Ratoe Panembahan Pakoengwati
mila rengoe hing borodjot.
Bebet Padjoenan maoe Nji gedeng Dempoel
tjoeplak andeng-andeng iki
pramila Ki Patih maoe
woes linggar angloeroeg maring
Bakoeng gogombol den tindjo.
Pan den tindjo njata orana dinemoe
pansamja boebar njingkir
ming alas DJoenti anglaroet
doepi ikoe den loeroegi
hing DJoenti tinemoe kosong.
Lintjak-lintjak bala Dempoel genja laroet
raraton ika ana hing
Kandangoer doepi kroengoe
dening Patih Pakoengwati
Roedamada dan tinindjo.
Ika maring kangdangoer pantinemoe soewoeng
tegane pada babalik
hing oedjoeng tanala ikoe
pada parangsawatawi
tan dangoe pad amboros.
L A D R A N G
Gennja boebar angili pada aningid
hing goewa-goewa
sakedap akempal maning
jen koerang sangoe ikoe pada bebegah
sing gampang katoengkoel ikoe den ambil
angraradja dadi geger tepis wiring
ja hing Tjarbon pada ngiliake njipar.
Singlar saking prenahe angoengsi poeri
ja hing Tjarbon koeta Tjarbon masi kikib
ratoe Tjarbon kang hing ngoengsi hoeng ngaoeban.
Patih Roedamada miwah Mantri-mantri
amantjalang
lie amboeroeh kidang kantjil
akeh kena kang kari masih akatah.
Ingkang kena woes den asrahaken maring
Ki Katandan
kinen lamong kang rawati
hing pandjara sineboet goning pandjara.
Doeroeng ana benteng doeroeng ana boei
doek samana
pan doeroeng ana Walandi
moeng sineboet kang njekel kanda wariga.
PaDjaksane hing Kadjaksan pan alinggih poetoe nira
Ki Roedamada kang nami
Djaksa Soemirat kang andarma watjana.
DJan poerwaning desa Kadjaksan sajakti
poetra wajah
Pandjoenan TJaroeban kali
poetra wajah Ki Arja Menger Kadjaksan.
Arja Menger kakange maoe Djeng Njai
Njai Pangalang
ika ingkang woes sirna lalis
Arja Menger koewi ramane Pangeran.
Ja Pangeran Palalanon koewi tjoewan
ja kasilib
akeh njana
jen Palangon sinenggi
lamon ikoe oegjan Pangeran pandjoenan.
Kalesanjata Palalangon kang sajakti
wong Kadjaksan
ingkang doewe toenggal Djati
krana Pangeran Palalangon ikoe njata.
Ja poetraning Pangeran ingkang nami
Arja Menger
doepi doenane kang asri
Pangeran Pandjoenan kardi pakirnan.
Wringin pitoe kang linangawan ningsih
doekan emah
kasosetapan banting diri
doepi soemala mantoek Ardi Amparan.
Dan warnanen wargane ija Nji Dempoel
ingkang amsi
wangoen geger hing nagari
saja dangoe saja katah amarambah.
Kotjap kena sapoeloeh mangka ngoentjoeli
sewoe mana wesa
kena satoes amontjoeli
sewoe mana wesa dadi djalma pan sadela.
Endas merang tinjgel ika anoeli
dan sinebar
dadi bala woes barketi
kawalahen polahe Ki Roedamada.
Dadja matoer popojan hing KanDjeng Goesti
Panembahan amit asih ahoebing
Nini-nini maoe Njai Gedeng Pantjoeran.
Kang dadalem
hing Pasar dawa anenggi
angandika
Nji Gedeng Pantjoeran aris
poetoe nisoen den pratjaja ing Allah.
Ja si Njai mengko kang makseni sidik
sapa-sapa
tawelak maring Jang Widi
tangtoe hing mengko ana kisabing Allah tangalah.
Adja soesah den loeroenggi den perangi ila-ila
hing Tjarbon perangnga dadi temahane
ora-oeroe tamboehing sedja.
Hing sandenge wong Tjarbon perang tan dadi
mangsa sida woes ila-ila hing wali
moeng salelebon hing bodo ngalatak.
Amantangoeb karoewan kang den oengsi titenana
embok si Njai akitib
dening anak poetoe sing amenangana.
Menangana perange wong Pakoengwati doegi bindjang
teka maring djaman akir
jen mengkono bae jen perang prajoena.
Ja ta marem Panembahan ingkang pikir moewa ika
ki Roedamada Patih
samja sedja Pratjaja ming Nji Pantjoeran.
Samja etja-etja hing arjo poeri ora lawas
bala Dempel soegih wani
sedja bedah koeta Tjarbon den djoedjoega.
Ambel soera diksoera pating padigdig
edir pada atimboel bodjana koelit
soegih baris ikoe kang bala tjitjip tan.
Mila angka soemedja angaroboki
pareng praptahing marga bebaneran ning
sokalila Karanggetan kasasmata.
Kang pangaroe kang bala tjitjiptan sami poelih merang
sakeng bradja wesi sami
getas marepel estoning tanpa agoena.
Ingkang bajoe lesoe kade den lolosi angganira
liren gelar aneng siti
adan tandang Ki Roedamada sawaktja.
Bala Dempoel prasani dipoen keriggi
ming ngajoenan kinen tobata
prasami sira ikoe adja ilok gawe dora.
Maring Ratoe lah ikoe marganing dadi soeka lila
atining wong kang andjilib
sirna poerna tan nana doerha rantjana.
Gedeng Dempoel hing ngapoera hing Djati sami boebar
mantoek maring prenah lami
datan arsa soelaja kersaning Nata.
Ja wis ten tre orana koena-oeni sirna baja
doerbala ngaoebing Wali
Wali Tjarbon ingkang woes polipoering.
P OE TJ OE N G
Wantoe-wantoe hing ngagesang koedoe nemoe ingkang
kasoesahanganta
sapira lawase patang poeloeh woloe tahoen ikoe ana.
TJotjobaning pekir hangoela kaoem Masdjid agoeng
kabarpoentjaki ingkang katoenan
geni saking sabrang kidoel sing walahar.
Geger kaoem pan samja rineboet-reboet
Ki Lebe Doeliman
tandang ngoendjoekaken kotjor
Marbot Kamdjah sabatoere ngerab toja.
Modin Hoesoep sabatoere pada nawoer
aken lemah ika mambrih ming geni matine
pan katoedjoeng para Lebe sing padedesan.
Panembahan doemoeloer ika saredjo
jen kawangoen limas
mengkamewahan empere
sakoebengi dadi soerambinira.
Lan pintoene kamewahan bata mempoer
kinanea kang moengal
lan malih paimamame
pan ginatra doendjoeng hadi tanpa talaga.
Miwah djadjantoeng tanpa pisang ingkang moengoep
darapona dadja
hing ngadining sasangkalane
bata moengal-mangil mangoepkang sasmita.
Ja woes Djengger poelih sja woe-woe abagoes
loentane alempah
kawoeri-woeri Djatine
tapaken para Wali kang sasanga.
Menoeri woeri dening anak poetoe
ardjaning pakoedjan
tilase hing loeloehoere
ingkang sampoen sirna sampoerna soekasma.
Bab hing seseban ming Mataram maski lakoe
medjang naban warsa
naban moeroed pan sakehe
para Ratoe Noesa DJawa hing Mataram.
Pan mangkana adate hing naban tahoen
salamining gesang
ora nana hing tjoetake soemambah karahardjan hing Mataram.
Pramilane hing Tjarbon toehoe rahajoe
krana toemarimah
manah soekoer sagedene
beda Banten kaselang toempoer sakada.
Sabab kirang hing manah soekoeran nipoen
ja wai waspada ngisab hing napsoe samini
spa soekoer winales goena waloeja.
Sapa koerang soekoere winales toempes ora nan lijan metoe
sing ngawakee dewek
Goesti Allah pan ora anganihaja.
Sahalame djeneng Panembahan ratoe
seba ming Matram
ora nan aroeng anane
moeloes moedjoer kang basa prasetja waktja.
Soenan Mataram pan tan nana ngaroe biroe
dennja nganggep anak
Mas Tjarbon labda karjane
Hing Mataram katarima djar samadja.
Ra koerang ora loewih dennja ngoeloen
mila katarima
doemadi ing salamete
satoewoehi anak Mas
Tjarbon rahardja.
Sakarsane sabarange kang winangoen
boten nana tilar
Soenan Mataram rempagi
mangkana kang dadi slameting lampah
moenggoeh jang widi karsane
singnga asta lahir batin tan beda.
DANDANGGOELA
Awong dening kang rinembangan njoeloeri
Panembahan noe ikoe kang wajah
kang woes kaseboet namane
Pangeran poetra Soenoe
poetranipoen Pangeran Dipati
ingkang Sedanggajam
ingkang den angkat loenggoeh
deneing Soehoenan Mataram
kkrana waktoe samono ngadeging Ngadji
koedoe saking Mataram.
Ingkang ngadekaken lilinggih hadji
Hadjir Mataram ingkang anama
Pakoenagara djenenge
ingkang ngistren Ratoe
Tjarbon ingkang nama winoeri
Panembahan Girilaja
kang mangke toemoewoeh
sinakoli mangkoe redja
pon katiti sebane dateng Matawis
kadi kang sampoen seda.
Papatihe Panembahan mangkin
Kang nama Ki patih Soeminingrat
ja ikoe estoe poetrane
Ki Roedamada maoe
winoeri-noeri ing Toenggaksemi
moelane pinaraban
Soeminingrat waoe
ramaning Djaksa Soemirat
toenggal brondjot Pandjoenan ingkang gaganti
hing linggihe Sang Nata.
Ja Sang Nata anjar hing Pakoengwati
Pangoeloene nama Ki DJalila
ingkang mangen bargamane
wakil toelaking Ratoe
aneng Tjarbon nata gami
poesakaning Walijoellah
maring anak poetoe
hing Tjarbon nagara djimat
atoembaling noesadjawa kendoeng kikib
koeta Tjarbon waloeja.
Waktoe ikoe ja mati akikib
koeta Tjarbon masih narodja
adi toewoe sakoebenge
tan ana doerga ngaroe
kadja gelare kang roemihin
DJawa Goenoeng kaporba
katiti angoeloen
sinakala tiwa-tiwa
nagara goeng Mataram pon anglilam
ing Tjarbon jen gaweja.
Andel-andel sinarodja Pati
Seminingrat lan DJakasoemirat
Kanti tanda warigane
miwa kang naminipoen
Kjai Kandoeroewan pan toenggil
barandjo ating Pandjoenan
wandoedaji noepoen
mangka taliti Koeningan
Arja Salingsingan kang pinangka dadi
andjeneng pandelengan.
Doepi ingkang dadi Tadamoei ikoe brandjotting karangkendal
Ki Goesti parna poetoene
kang dadi mantoenipoen
Gedeng kodokkan Abdoelkapi
Abdoelkapi kang sadja
dingin mantoenipoen
Ki Pati Keling doek koena
pan karoeroe wong betjik ngoepadeni Hadji
pramila winoeri lenggah.
Awon dening ingkang hing angken linggih
Arja DJagasatroe ja ika
Dipati OEkoer kang ngenem
toer dadi marasepoeh
krana Poetri OEkoer kang nami
Djeng Njai Mas Kirana
den garwa poenika
dening KanDjeng Panembahan
malah midjosaken poetra kakalih
Pangeran Anom kang seda.
Lan malije Pangeran Masa Pakoengwati
ana dene garwa Panembahan
kang soewanengge asalle
saking sabrang kang metoe
saking panagara Soerati
nami Njai Rara Kreta
ingkang amoerwa doesoen
nama desa Karangdawa
malah Njai Rara Kreta amoetrani
Pangeran Sepoeh adja.
Mangkana Panembahan Geri nenggi
agoeng poetrane
ingkang estoe Radja Soenoe
sami kasoekan kramat
boja kenging den nina hing sapadaning
toewoe atena walat.
Ja moelane karoeroe desi nadjen
adja dja maning jen toemeka
lagi nijat ora bee
saking pangaroe laroet
ja Sinoehoen ingkang angahiebi
hargdjaning kapoerata
hing sawaktoe ikoe
djar si nembe tidak lima
kaja-kaja samono mengke moeraking
adening koeta redja.
S I N O M
Panembahan Girilaja ang Roeroe hing Pakoengwati
pranata mati adilad
alam Panembahan lalis
masi apembek Wali
tanpa drawaka hing napsoe
ora boedi soedagar pramila masih asepi
doeroeng ana tjina lawan Walanda.
Masih sakadar wong DJawa
Wong Soenda wong sabrang pekir
wong Arab Mandita
agama ingkang den goegoni
kang minoelka hing ngoerip
prakara agama Rasoel
ora ngadjeni doenja
dagang soedagar kakeri
kang ketengan lakoening agama Allah.
Asli teks pada halaman 123 tidak ada
Krana ikoe kakoellah
toenggal oelam ning djaladri
amoepoewa beja maning lajen karsaha.
Ora nana poepoen pasar
ora nana padjeg oerip soteh wong pagoenoengan
saking karepe pribadi
babakti hing Goesti
tan pinardi hing Sang Ratoe
lan ora winatesan
woes apa doedoene titi
ning sedekah sakerep-karep pridjangga.
Mangkana maning kang bala
sakarep-karepe ngabi
ngadjeni bandaranira
bab den pardi estoe bentan ana dangdan margi
doedoek kali wong saking goenoeng
toemoeroen bakti karja
lan soesoekane pribadi
toemandange tan den prijat dening Radja.
Kadi lakoening sideka gentoeran
ingkang bakti
anglangkoengi saking prijat
gennja pada angadjeni
hing Goestine prasami
angraksa salinggihipoen loemoe jen kasorama
dening sapantare ngabdi
balandjane sadina tjitjik barekat.
Masih loemampah banadja
ingkang den arani pitjis
timah tipis bolong tengah
awawi dipoen soendoeki
ritjik teka satitik
poesaka KanDjeng Sinoehoen
sidji rorone ana
wong tembaga gagawaning
wong dagang sing kasabrangan
masih sarwaning samending
wong Tjarbon mapan masih
langka gedong oemahepoen
naramba oemah DJawa pajon sirap pajon welit
doeroeng ana wong tjilik koeta karang.
Masih kikis lawan dadangadjaba koentaning Hadji
koeta Tjarbon pan waloeja
sakoebengi doeroeng rigrig
poesaka Soenan Djati
Pangeran Pandjoenan waoe
hing prakaraming karta
moeng den wates ambrikoeti
toeroen lima noeli den tema anggagar.
Dening karsaning prijangga
asadjen sangge sedjen sipta
kaligane ikoe bendjing
anak poetoe prasami
anjajanak maring satroe
saneke temen ningkang
prasami den pitamboeho
pamawane wong kopentjoet daaring doenja.
Pada demen malar barang
kang ora langgeng kamilik
temahe adadi oepas
anaepes hardjaning Hadji
beda doek djaman dingin
oengkara KanDjeng Sinoehoen
ora amalar doenja
nanging doenjane angrobi
ridjekene sing doenja rawoeh ngakerat.
Panembahan Girilaja
woes sipta ana kang marik
kagoengan nijat kadoenjan
nanging tan anglaksanani
panasi koendalining koetoeb
prawantoening woes katah tatamoe
kang dede Wali
sabotene angngoekad ding kaenakan.
Poetra garwa saking soenda
hing karsane mambrih soegi
asipta hing kabangkaran
poetra warga sing soerat
adat sabrang adja mambrih
soedagar padagang laoet
njoeng njeng sagongeng koela
Wangsadipa Wangsakarti
den nja anggelar sadja abrangan sinang.
Ja si wantoe Panembahan
sarosane wong sawidji
apa maning woes abenggang
kalawan sobawa Wali
membering-membering meminggir
kagoemris benaning lakoe
lan Panembahan Awal
doepi Panembahan mangkin sabawang soemilir hardjaning kiwa.
K I N A N T I
Hing waktoe samono ikoe koesonja Banten kang dingin
mralaloe kisah ming Ngarab
nani Sangeren Kanari
minggah hadji sina kangsal
idine Radja hing Ngarbi.
Soeltan Mekah paring wahjoe
lamon Pangeran Kanari
la jen djoemenenga Soeltan
ana hing Banten nagari
serta sinoenggan Radoekan
Poesakane nabi Brahim.
Pramila samantoekipoen
ika Pangeran Kanari
meperkaken koela warga
ngistreni angangkat diri
pjambeke djoemeneng Soeltan
ana hing Banten Nagari.
Tan kaja Mataran rengngoe
ora narima hing Djawi
jen ana anana Soeltan
kang sanes saking matawis dadja rika maloeroengan
sedja ngimper Banten Adji.
Wong Banten degeng hing woeroek
doega prang salami-lami
Banten lajan Mataram
lawas-lawas ika noeli
ana panjapi walanda
kang nama Kapitan Moergil.
Ingkang bisa ngoeroes-oeroes
wong perang doemadi mari
sabab Banten den parijat
deng Moergil kinen njahisi
petoegoer aneng Mataram naban taoen ganti-ganti.
Dropan toeloesa angratoe
adja na sawidji-widji
doepi Mataran den prijat
kine narimah doemadi
Soeltan ning bala Soeltan
Banten njaosi pakemit.
La ikoe matganing oeroes
Banten kalajan matawis
ora kaja woesing kreta
walanda minta oepahing
angarta prang neda kongang
adodok aneng batawi.
Soenan Mataram doemoeloer
Soeltan Banten angrempoegi
lah ikoe awiting ana
Walanda aneng Batawi
pan den nidep toewa-toewa
dening para Ratoe Djawi.
Lan djoemeneng Goebenoer ikoe
amiponi hing Batawi
lir kamandi soemelap
Ratoe DJawa doeroeng ngarti
hing gatrane samana
jen akir dadi kamandi.
Asli teks pada halaman 129 ora nana
Masdjid Agoeng Banten ikoe
nalika binangoen nenggih angleresi babad djaman
sewoe limang atoes nenggih
tigang dasa kalih warsa
poenika kadining pelhing.
Doepi moela-moelanipoen
Walanda aneng Batawi
waoe ingkang pranama Moergel nenggeh angleresi
babad djaman kalih nira
sewoe limang atoes warsi
poendjoel tigang dasa tahoen.
Poenika adining peling
doepi Tjarbon doek samana
masih Panembahan Giri
nasi katiting ming ngetan
soekoeran manah loemiring.
Lan ning Tjarbon masih hardjoe
doeroeng kaslapan Walandi
doeroeng ana wong pantinan
koeta Tjarbon masih kikib
ngoebenggi sahardja poera
tengreme wong Pakoengwati.
Langganan:
Postingan (Atom)